Duruma Bağımlı Öğrenme
Dissociated Learning
Tanım
Bilginin edinildiği fiziksel veya fizyolojik içsel durum ile hatırlandığı durumun aynı olmasını gerektiren, durumlar arası geçişte hatırlama performansının düştüğü bellek olgusudur.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun bir anksiyete atağı sırasında kaotik bir olay yaşayan bir bireyin, sakin ve nötr bir ruh halindeyken olayın detaylarını hatırlamakta zorlanması, ancak benzer bir endişe veya panik durumuna tekrar girdiğinde o anılara net bir şekilde ulaşabilmesi bu duruma klinik bir örnektir.
Derin Analiz
Nörobiyolojik ve bilişsel açıdan duruma bağımlı öğrenme (literatürde genellikle state-dependent learning olarak geçer), kodlama (encoding) evresindeki içsel bağlamın -örneğin belirli bir nörotransmitter seviyesi, öforik ya da disforik duygulanım veya farmakolojik ajan etkisi- bir ipucu (retrieval cue) olarak işlev görmesiyle karakterizedir. Bellek izleri (engram), sadece o spesifik içsel durumun sağladığı nöral ağ aktivasyonu eşliğinde engebeli bir şekilde geri çağrılabilir. Eğer geri çağırma (retrieval) anında organizma farklı bir fizyolojik ya da psikolojik durumdaysa (dissociated state), doğru uyarım eksikliği nedeniyle bilgiye erişim kısıtlanır.
Etimoloji
Latince 'dissociare' (ayırmak, çözmek) öneki ile Anglo-Sakson kökenli 'learning' (öğrenme) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir; zihinsel durumların birbirinden ayrışmasıyla bilginin kodlanmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Bağlama Bağımlı Bellek (Context-dependent memory) ile sıklıkla karıştırılır; bağlama bağımlı bellekte dış çevresel faktörler (oda, koku, sıcaklık) etkiliyken, duruma bağımlı öğrenmede organizmanın içsel biyokimyasal ve duygusal durumu esastır.