Düşük Oranlı Davranışların Ayırt Edici Pekiştirilmesi (DRL)
Differential Reinforcement Of Low Rate (DRL)
Tanım
Bir davranışın sıklığını azaltmak amacıyla, tepkiler arası sürenin belirli bir minimum eşiği aştığı veya yanıt oranının düşük kaldığı durumlarda uygulanan pekiştirme tarifesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Sınıfta sürekli olarak dersi bölüp öğretmenine sorular soran 8 yaşındaki bir öğrenciyi ele alalım. Öğretmenin bu davranışı tamamen söndürmesi (hiç soru sormamasını istemesi) pedagojik olarak doğru değildir. Bunun yerine uygulanan DRL tarifesinde, öğrenciye en az 15 dakikalık aralarla soru sorduğu takdirde pekiştireç (örneğin yıldız veya ayrıcalık) verileceği kuralı öğretilir. 15 dakikadan önce sorulan sorular pekiştirilmez, süre sıfırlanır. Böylece çocuk, davranışını zamana yaymayı ve orantılı bir şekilde sergilemeyi öğrenir.
Derin Analiz
Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ve deneysel psikolojide, DRL (Differential Reinforcement of Low Rate) tarifeleri, ortadan kaldırılması gerekmeyen ancak aşırı sık sergilenen adaptif davranışların frekansını düşürmek için kullanılır. Temel mekanizma, pekiştirecin (reinforcer) sunumu için belirli bir zaman aralığının (Inter-Response Time - IRT) geçmesini zorunlu kılmaktır. Eğer birey, belirlenen bu minimum süreden önce davranışı tekrar ederse, zamanlayıcı sıfırlanır ve pekiştirme gecikir. Bu sayede organizma, tepki verme hızını doğal ve kabul edilebilir bir düzeye çekmek için nörobiyolojik olarak zaman algısını ve dürtü kontrolünü opere etmeyi öğrenir. Klinik pratikte özellikle stereotipik hareketler, aşırı soru sorma veya hızlı yeme gibi davranışların modifikasyonunda etkilidir.
Etimoloji
İngilizce 'differential' (farklılaştıran/ayırt eden), 'reinforcement' (pekiştirme - Latince 're-' + 'fortis' [güçlü kılma]) ve 'low rate' (düşük oran) kelimelerinin kısaltmasından oluşan teknik bir operant koşullandırma terminolojisidir.
Karıştırmayın
Diğer pekiştirme tarifeleriyle sıkça karıştırılır. Örneğin, Diğer Davranışların Ayırt Edici Pekiştirilmesi (DRO) hedeflenen davranışın tamamen ortadan kalkmasını, DRL ise tamamen yok edilmesini değil, sadece frekansının (oranının) düşürülmesini hedefler.
Keşfetmeye Devam Edin
Uygulamalı Davranış Analizi
ABA
Öğrenme ilkelerini sistematik olarak uygulayarak sosyal açıdan anlamlı davranışları değiştirmeyi ve bu değişimin çevresel belirleyicilerini belgelendirmeyi amaçlayan bilimsel disiplindir.
DRO
DRO
Hedeflenen uygunsuz davranışın dışındaki tüm olumlu veya nötr davranışların pekiştirilmesi yoluyla hedef davranışı söndürmeyi amaçlayan operant koşullanma prosedürü.