En Az Kısıtlayıcı Ortam
Least Restrictive Environment (LRE)
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Hafif düzeyde otizm spektrum bozukluğu tanısı alan 9 yaşındaki bir öğrencinin, tüm gün özel bir rehabilitasyon merkezine kapatılması yerine, akademik derslerin bir kısmını destek eğitim odası eşliğinde genel eğitim sınıfında, sosyal etkinlikleri ise tüm akranlarıyla birlikte sürdürmesinin sağlanması.
Derin Analiz
Özel Eğitim ve Nörogelişimsel Bozukluklar alanında, bireyin akademik ve sosyal potansiyelini maksimize etmek amacıyla geliştirilmiş ekolojik bir yerleştirme ilkesidir. Bireylerin Hakları Yasası (IDEA) çerçevesinde şekillenen bu yaklaşım, klinik ve pedagojik değerlendirmelerin sonucunda belirlenir. Amaç, tamamen yalıtılmış özel eğitim sınıfları yerine, destekleyici teknolojiler ve uyarlamalarla genel eğitim sınıfında (mainstreaming) bulunma fırsatını korumaktır. Nöropsikolojik açıdan, sosyal bilişin gelişimi ve akran modellemesinin (peer-modeling) sürdürülebilmesi için izole ortamlardan kaçınılmasını, ancak klinik ihtiyaçların da göz ardı edilmemesini savunan dengeleyici bir müdahale modelidir.
Etimoloji
İngilizce 'least' (en az), 'restrictive' (kısıtlayıcı - Latince *restrictivus*) ve 'environment' (çevre/ortam - Eski Fransızca *environner*) kelimelerinin birleşiminden oluşan, özel eğitim hukukunda ve klinik psikolojide kullanılan bir politika terimidir.
Karıştırmayın
Tam kapsayıcılık (full inclusion) ile karıştırılır; tam kapsayıcılık öğrencinin tüm zamanını engelsiz akranlarıyla aynı sınıfta geçirmesini zorunlu kılarken, en az kısıtlayıcı ortam bireyin klinik gereksinimlerine göre esnek bir kademelendirme sunar.