Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipnotik Regresyon

Hypnotic Regression

Tanım

Bireyin hipnoz altındayken, mevcut duygusal sorunlarına katkıda bulunduğu düşünülen geçmişteki bir deneyimi yeniden yaşaması için yönlendirildiği psikoterapötik bir tekniktir.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetişkinlik döneminde sebebi açıklanamayan yoğun bir terk edilme korkusu ve anksiyete yaşayan bir danışana, terapist tarafından hipnotik indüksiyon uygulanarak bu duyguyu ilk kez deneyimlediği varsayılan erken çocukluk anısına (yaş regresyonu) dönmesi sağlanır.

Derin Analiz

Hipnotik regresyon, klinik pratikte genellikle yaş regresyonu (çocukluk çağı travmaları) ve geçmiş yaşam regresyonu olmak üzere iki ana eksende incelenir. Nörobiyolojik düzeyde, hipnotik durum varsayılan mod ağındaki (default mode network) aktiviteyi modüle ederek otobiyografik bellek erişimini ve içsel dikkati dönüştürür. Ancak bilişsel bilimler ve bellek araştırmaları, bu teknikle çağrılan anıların her zaman orijinal yaşantının nesnel bir kaydı olmadığını, sıklıkla 'yanlış bellek' (false memory) üretimine veya önyargılı yönlendirmelere (konfabülasyon) açık olduğunu ampirik olarak göstermiştir. Bu nedenle klinik uygulamalarda telkine yatkınlık ve anıların doğrulanabilirliği titizlikle değerlendirilmelidir.

Etimoloji

Fransızca 'hypnose' [uyku veren] (Grekçe 'hypnos' [uyku]) ve Latince 'regressio' [geri dönme, gerileme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Serbest çağrışım ve aktif imgeleme teknikleriyle karıştırılır; ayırt edici farkı, bireyin doğrudan trans benzeri bir hipnotik durumda geçmiş bir yaşantıyı yeniden deneyimleme illüzyonuna girmesidir.