Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Entelektüel İçgörü

İntellectual İnsight

Tanım

Psikoterapide bireyin deneyimlerini ya da ilişkilerini yalnızca nesnel ve rasyonel düzeyde kavraması, ancak bu kavrayışın duygusal bir karşılık bulmaması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Obsesif kompulsif bozukluk nedeniyle tedavi gören bir danışanın, 'kapıyı defalarca kontrol etme zorlantısının çocukluktaki güvenlik eksikliğinden kaynaklandığını mantıksal olarak biliyorum' demesine rağmen, bu bilgiyi içselleştiremediği için kapıdan her ayrılışında aynı yoğun kaygıyı ve kontrol etme dürtüsünü yaşamaya devam etmesi.

Derin Analiz

Klinik psikoloji ve psikoterapi süreçlerinde danışanın kendi davranış kalıplarını, geçmiş yaşantılarını veya dinamiklerini mantıksal düzeyde anlamlandırması ancak bu bilginin duygu-durum veya somatik düzeyde bir yankı uyandırmaması halidir. Freudyen ve psikodinamik gelenekte, bu formdaki bir kavrayışın tedavi edici ivmeyi tek başına tetikleyemeyeceği, aksine duygusal salınımı (katarsis) engelleme potansiyeli taşıdığı savunulur. Bilişsel olarak gerçekleşen 'bilir-oluş', limbik sistemin sürece entegre olmaması nedeniyle davranışsal bir değişime veya semptom gerilemesine dönüşmez.

Etimoloji

Latince 'intellectus' [anlama, kavrama, akıl] ve Orta İngilizce 'insight' [içeriye bakış, özümseme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Duygusal içgörü (emotional insight); entelektüel içgörünün aksine, bilginin hem bilişsel hem de viseral/duygusal olarak hissedilmesini ve kalıcı davranışsal değişimi tetiklemesini ifade eder.

Keşfetmeye Devam Edin

Duygusal İçgörü

Emotional İnsight

Bireyin kendi ya da başkalarının duygusal tepkilerinin ve bu tepkileri besleyen içsel çatışmaların derinden farkına varması durumudur.

İncele

Katarsis

Catharsis

Psikanalitik kuramda, travmatik olaylara eşlik eden ve bastırılmış duygulanımların bilinç düzeyine getirilerek yeniden yaşanması yoluyla deşarj edilmesi ve duygusal rahatlama sağlanması.

İncele

Bilişsel Yeniden Yapılandırma

Cognitive Restructuring

Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.

İncele