Enteleşi
Entelechy
Tanım
Potansiyel haldeki bir kapasitenin, özündeki nihai amaca ulaşarak tam ve aktif bir gerçekliğe dönüşme süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik psikolojide danışanın, geçmişteki travmatik engellere rağmen doğasında var olan psikolojik sağlığı ve büyüme kapasitesini (enteleşi) açığa çıkararak terapötik süreçte potansiyelini somut bir iyileşme ve olgunlaşmaya dönüştürmesi.
Derin Analiz
Aristoteles felsefesinde ve sonrasındaki vitalist teorilerde enteleşi, maddî bir varlığın içsel formunu ve bu formun kendi doğasını tamamlama yönündeki teleolojik yönelimini ifade eder. Leibniz'in monadolojisinde her bir monadın kendi doğasını mükemmelleştirme gücünü simgeleyen bu kavram, psikoloji ve biyolojide deterministik mekanizmalardan ziyade, organizmanın gelişimsel ve kendi kendini yönlendiren potansiyeline odaklanır. Klinik ve davranışsal bilimler bağlamında doğrudan bir tanı kriteri olmasa da, bireyin kendini gerçekleştirme eğilimini (self-actualization) ve içsel potansiyelini aktifleştirme dinamiklerini açıklayan teorik bir üst kavram olarak epistemolojik bir zemin sunar.
Etimoloji
Antik Yunanca 'entelecheia' (ἐντελέχεια) sözcüğünden türetilmiştir; 'en' (içinde, -de), 'telos' (tamamlanma, amaç, nihai nokta) ve 'echein' (sahip olmak) köklerinin birleşimiyle 'kendi kendini tamamlamış olma' veya 'potansiyelin fiiliyata geçişi' anlamını taşır.
Karıştırmayın
Edim (actuality) kavramıyla sıkça karıştırılır; edim en geniş anlamıyla bir şeyin halihazırdaki durumunu belirtirken, enteleşi o şeyin kendi özsel amacını ve içsel potansiyelini tamamlama yönündeki teleolojik dinamizmini vurgular.