Erken Anı
Early Memory
Tanım
Yetişkinlerin genellikle en erken üç yaşına kadar uzanan çocukluk olaylarına dair anılarını ifade eden kavramdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Yetişkin bir bireyin, üç yaşındayken evlerinin bahçesinde köpekle koştuğunu net bir şekilde hatırlaması erken anıya örnektir; ancak iki yaşındaki bir anının hatırlanamaması nöral ve bilişsel kısıtlılıklarla açıklanır.
Derin Analiz
Erken anılar, otobiyografik belleğin gelişim süreçlerinde kritik bir evreyi temsil eder. Bebeklik döneminde öğrenme kapasitesi doğumla birlikte mevcut olmasına rağmen, bu döneme ait anıların yetişkinlikte erişilebilir olmaması olgusu çocukluk amnezisi (childhood amnesia) olarak adlandırılır. Sigmund Freud'dan bu yana incelenen bu durumun etiyolojisinde; hipokampal formasyon ve prefrontal korteksteki nöral olgunlaşmamışlık, dilin henüz gelişmemiş olması, olay belleğini organize edecek bilişsel şemaların yokluğu ve bebeklik ile yetişkinlik dönemindeki kodlama boyutlarının (encoding dimensions) farklılaşması rol oynamaktadır. Yaş ilerledikçe otobiyografik bellek penceremiz daralır ve erken çocukluk dönemi büyük ölçüde örtülü bellek sistemlerinin (implicit memory) kontrolü altında kalır.
Etimoloji
İngilizce 'early' (eski kökenli Cermen dili *airî- / erken, önce) ve Latince 'memoria' (hatırlama, zihin) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Çocukluk amnezisi ile karıştırılır; çocukluk amnezisi ilk yıllardaki anıların *eksikliğini* ifade ederken, erken anı bu amnezik duvarın gerisinden sızmayı başarmış nadir *hatırlamaları* tanımlar.
Keşfetmeye Devam Edin
Çocukluk Amnezisi
Childhood Amnesia
Yetişkinlerin genellikle yaşamın ilk üç ila dört yıllık dönemine ait otobiyografik anıları hatırlayamaması durumu.
Otobiyografik Bellek
Autobiographical Memory
Bireyin kendi yaşam öyküsüne ait epizodik deneyimler ile anlamsal bilgileri bütünleştiren, kimlik oluşumunun temelini atan kalıcı bellek sistemidir.