Eşit Görünen Aralıklar Yöntemi
Method Of Equal-appearing İntervals
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir araştırmacının 'suçluluk psikolojisi' üzerine hazırladığı bir tutum ölçeğinde, 1'den 11'e kadar derecelendirilmiş kutular bulunur. Jüri üyeleri, ellerindeki farklı cümle kartlarını bu kutulara yerleştirirken 'A ve B cümleleri arasındaki psikolojik mesafe' ile 'B ve C cümleleri arasındaki mesafenin' birbirine eşit olduğunu varsayarak sıralama yapar. Amaç, subjektif ifadeleri matematiksel olarak eşit aralıklı bir koordinat sistemine yerleştirmektir.
Derin Analiz
L.L. Thurstone tarafından geliştirilen bu psikofiziksel ve psikometrik teknik, doğrudan ölçülemeyen soyut psikolojik tutumları veya duyusal büyüklükleri eşit aralıklı bir ölçeğe uyarlamak amacıyla tasarlanmıştır. Temel mekanizma, katılımcıların veya jüri üyelerinin bir dizi uyarıcıyı (örneğin ifadeler, tonlar veya ağırlıklar) ardışık ve eşit algısal mesafelere sahip kategorilere ayırmasını gerektirir. Her ne kadar uyarıcılar fiziksel olarak doğrusal bir eksene tam oturmasa da, insan yargısının öznel eşitlik varsayımı üzerine kurulu bir aralık ölçeği üretir. Klasik test teorisinde ve tutum ölçeklerinin geliştirilmesinde, özellikle Likert tipi ölçeklerin öncülü olarak kritik bir metodolojik yere sahiptir.
Etimoloji
Latince 'methodus' [yol, yöntem] + 'aequalis' [eşit] ve 'apparere' [görünmek, belirmek] fiillerinin birleşiminden türetilmiştir. Psikofizikte uyarıcılar arasındaki algısal mesafelerin eşit aralıklara bölünmesi esasına dayanır.
Karıştırmayın
Eşit Görünen Aralıklar Yöntemi (Method of Equal-Appearing Intervals), Thurstone'un kategorisel ölçekleme mantığına dayanır; bu yönüyle doğrudan deneklerin katılımıyla derecelendirme yapılan Likert ölçeklerinden ve çiftler arası karşılaştırma (paired comparisons) yönteminden ayrılır. Çiftler arası karşılaştırmada tüm maddeler birbiriyle ikili olarak kıyaslanırken, bu yöntemde uyarıcılar önceden belirlenmiş kategorilere dağıtılır.