Eşit Ve Eşit Olmayan Durumlar Yöntemi
Method Of Equal And Unequal Cases
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir işitsel algı laboratuvarında, araştırmacı deneğe art arda iki saf ton dinletir. Denekten, ikinci tonun frekansının ilkine göre 'eşit' mi yoksa 'farklı' mı olduğunu yargılaması istenir. Farklı yanıtı verildiğinde ayrıca yön sorulmaz; odak noktası yalnızca uyarıcılar arası ayrım miktarının saptanmasıdır. Elde edilen 'eşit' ve 'eşit değil' oranları, deneğin işitsel fark eşiğini belirlemek üzere olasılık matrislerine dökülür.
Derin Analiz
Klasik psikofizik yöntemler arasında yer alan bu teknik, bireyin iki uyarıcı arasındaki farkı veya benzerliği ayırt etme kapasitesini nicelleştirmek amacıyla tasarlanmıştır. Deneklere ardışık veya eş zamanlı olarak iki uyarıcı sunulur ve bu uyarıcıların niteliksel olarak aynı (eşit) olup olmadığını ya da bir fark içerip içermediğini (eşit değil) bildirmeleri istenir. Fechnerci psikofizigin erken dönem köklerine dayanan bu yaklaşım, algısal eşiklerin ve fark eşiğinin (JND - Just Noticeable Difference) olasılıksal modellerle hesaplanmasında temel bir veri toplama prosedürü sağlar. Veri analizi genellikle lojistik regresyon veya probit modelleri üzerinden yürütülerek psikometrik fonksiyonların türetilmesine olanak tanır.
Etimoloji
Latince 'methodus' [yol, yöntem] + 'aequalis' [eşit] ve 'inaequalis' [eşit olmayan] kelimelerinin psikofizik literatüründeki birleşimi.
Karıştırmayın
Sabit uyarıcılar yöntemiyle (method of constant stimuli) karıştırılabilir; ancak sabit uyarıcılar yönteminde genellikle 'daha büyük', 'daha küçük' veya 'eşit' gibi üçlü zorlamalı seçim veya yönlü yargı irdelenirken, eşit ve eşit olmayan durumlar yöntemi iki kategorili bir ayrım (eşit/farklı) üzerine odaklanır.