Esnek Düzeltme Modeli

Flexible Correction Model

Tanım

Bireylerin, bağlamsal faktörlerin yargılarını nasıl etkilediğine dair saf teorilerini (naive theories) kullanarak, motivasyon ve yetenekleri doğrultusunda yanlılıkları ayarlama sürecini açıklayan teori.

Örnek Vaka / Uygulama

İşe alım uzmanı bir yöneticinin, adayın girdiği odadaki aşırı sıcak ve bunaltıcı hava nedeniyle aday hakkında olumsuz bir ilk izlenim edindiğini fark etmesi ve 'Hava sıcaklığı kararımı olumsuz etkiliyor olmalı' diyerek adayın puanını bilinçli olarak yukarı yönlü revize etmesi esnek düzeltme modelinin tipik bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Esnek Düzeltme Modeli (FCM), sosyal biliş ve tutum değişiminde kişilerin kendi yargı süreçlerindeki olası hataları ya da yanlılıkları nasıl telafi ettiğini inceler. Birey, bir hedef uyarıcıyı değerlendirirken dışsal bağlamın (örneğin havanın, kaynağın güvenilirliğinin veya öncül bilgilerin) kararlarını nasıl kirlettiğine dair bir teorik varsayıma sahiptir. Eğer kişi yanlılığın farkındaysa ve bunu düzeltmek için hem zihinsel kapasiteye (yetenek) hem de içsel dürtüye (motivasyon) sahipse, zihinsel bir ayarlama yapar. Bu ayarlama mekanizması, bağlamın yönü ve büyüklüğüne dair algıya bağlı olarak iki farklı sonuca yol açabilir: Asimilasyon (benzeşme) veya kontrast (zıtlaşma) etkileri. Model, düzeltme çabasının her zaman yanlılığı ortadan kaldırmadığını, aksine bazen aşırı düzeltme (overcorrection) nedeniyle tam tersi yönde hatalı yargılara da sebep olabileceğini gösterir.

Etimoloji

Latince 'flexibilis' (bükülebilir, esnek) ve 'correctio' (düzeltme, doğru hale getirme) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir; Duane T. Wegener ve Richard E. Petty tarafından sosyal psikoloji literatürüne kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Dahil etme/hariç tutma modeli (inclusion/exclusion model) ve set/reset modeli ile karıştırılır; bu modeller daha çok kategorizasyon ve zihinsel temsillerin kapsamına odaklanırken, FCM doğrudan düzeltme motivasyonuna ve yön algısına odaklanır.

Keşfetmeye Devam Edin

Özel Durum Karakteristikleri

Specific-status Characteristic

Beklenti-durum kuramında, bireylerin kendilerinin ve başkalarının yetkinliğini, becerisini ve sosyal değerini değerlendirirken kasıtlı veya istemsiz olarak dikkate aldığı, belirli bir bağlama özgü davranışsal ve kişisel niteliklerdir.

İncele

Stereotip Doğruluğu

Stereotype Accuracy

Bir bireyin özelliklerinin, ait olduğu yaş, etnik veya mesleki grubun kalıp yargılarıyla ne ölçüde ve hangi yönlerden örtüştüğünü doğru bir şekilde değerlendirebilme yeteneği.

İncele

Uygarlık

Civilization

Sanat, bilim, teknoloji, hukuk ve karmaşık sosyal yapılar bakımından en üst düzeyde gelişmiş insan toplumu veya bu gelişmişlik düzeyine ulaşma süreci.

İncele

Yüz Yüze Etkileşim

Face-to-face İnteraction

İki veya daha fazla bireyin aracı bir teknoloji, yazılı ortam veya üçüncü taraf olmaksızın doğrudan, eş zamanlı ve fiziksel olarak gerçekleştirdiği karşılıklı iletişim süreci.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet

Esnek Düzeltme Modeli

Flexible Correction Model

Tanım

Örnek Vaka / Uygulama

İşe alım uzmanı bir yöneticinin, adayın girdiği odadaki aşırı sıcak ve bunaltıcı hava nedeniyle aday hakkında olumsuz bir ilk izlenim edindiğini fark etmesi ve 'Hava sıcaklığı kararımı olumsuz etkiliyor olmalı' diyerek adayın puanını bilinçli olarak yukarı yönlü revize etmesi esnek düzeltme modelinin tipik bir uygulamasıdır.

Derin Analiz

Etimoloji

Karıştırmayın

Keşfetmeye Devam Edin

Özel Durum Karakteristikleri

Specific-status Characteristic

İncele

Stereotip Doğruluğu

Stereotype Accuracy

Bir bireyin özelliklerinin, ait olduğu yaş, etnik veya mesleki grubun kalıp yargılarıyla ne ölçüde ve hangi yönlerden örtüştüğünü doğru bir şekilde değerlendirebilme yeteneği.

İncele

Uygarlık

Civilization

Sanat, bilim, teknoloji, hukuk ve karmaşık sosyal yapılar bakımından en üst düzeyde gelişmiş insan toplumu veya bu gelişmişlik düzeyine ulaşma süreci.

İncele

Yüz Yüze Etkileşim

Face-to-face İnteraction

İki veya daha fazla bireyin aracı bir teknoloji, yazılı ortam veya üçüncü taraf olmaksızın doğrudan, eş zamanlı ve fiziksel olarak gerçekleştirdiği karşılıklı iletişim süreci.

İncele

Ana Sayfaya Dön Rastgele Keşfet