Aşırı Düzeltme
Hypercorrection
Tanım
Bireyin, daha biçimsel veya doğru olduğunu yanlışlıkla varsaydığı kuralı aşırı genelleyerek hatalı bir dilbilgisel form veya telaffuz üretmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir bireyin, normalde 'Bunu kim yaptı?' sorusuna gramersel olarak doğru olan 'Kim' zamiri yerine, daha entelektüel veya kibar duyulduğunu zannederek 'Kimi sorumluysa...' şeklinde yanlış bir yönelme durumu kullanması aşırı düzeltmeye klinik ve linguistik bir örnektir.
Derin Analiz
Psikolinguistik ve sosyolinguistikte aşırı düzeltme, bireylerin dilsel prestij kazanma, sosyal statü sergileme veya standart dışı formlar kullanmaktan kaçınma yönündeki psikolojik motivasyonlarıyla doğrudan ilişkilidir. Çocuklukta öğrenilmiş yarım yamalak dilbilgisi kuralları ya da yanlış analojiler, bu mekanizmanın temelini oluşturur. Konuşmacı veya yazar, kullandığı yapının aslında hatalı olduğunun farkında olmadan, aşırı kuralcılık (hyper-compliance) nedeniyle dilin doğal akışını bozar ve aşırı düzeltilmiş ama gramersel olarak yanlış formlar ortaya çıkarır.
Etimoloji
Yunanca 'hyper-' [aşırı, üstte] + Latince 'correctio' [düzeltme, tashih etme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Dilbilgisi hatası (gramer hatası doğrudan kural bilmemezlikten kaynaklanırken, aşırı düzeltme kuralların yanlış yorumlanması ve aşırı uygulanmasından doğar).