Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Etinamat

Ethinamate

Tanım

Karbamat sınıfına ait, hızlı başlangıçlı ve kısa yarı ömürlü bir merkezi sinir sistemi depresanı; geçmişte kısa süreli uykusuzluk tedavisinde hipnotik olarak reçete edilmiştir.

Örnek Vaka / Uygulama

1960'lı yıllarda akut uyku başlangıç bozukluğu yaşayan bir hastaya, uykuyu hızla tetiklemek amacıyla kısa süreliğine reçete edilen etinamat, hastanın ilk birkaç gün uykuya dalmasını kolaylaştırmış ancak bir hafta sonra ilacın aynı sedatif etkiyi göstermemesi (tolerans gelişimi) üzerine klinik yönetim değiştirilmiştir.

Derin Analiz

Etinamat, farmakodinamik olarak merkezi sinir sistemini baskılayan bir ajandır ve etki mekanizması GABAerjik sistem üzerindeki modülasyonlarla ilişkilendirilmektedir. Yaklaşık 2.5 saatlik kısa bir eliminasyon yarı ömrüne ve hızlı bir etki başlangıcına sahip olması, akut uykusuzluk vakalarında hızlı bir uyku induction'ı sağlamak amacıyla tasarlanmasını tetiklemiştir. Ancak klinik pratikte, yedi günden uzun süreli sürekli kullanımda hızla ilaç toleransı ve farmakolojik bağımlılık geliştirmesi, bu ajanın kullanım alanını oldukça daraltmış ve günümüz modern psikofarmakolojisinde güvenli profil sunan alternatif moleküllerin lehine terk edilmesine yol açmıştır.

Etimoloji

Kimyasal isimlendirme kurallarına dayanan bir türetmedir; 'etil' grubu ile karbamat kimyasal sınıfının birleşmesinden ve farmasötik isimlendirme eklerinden meydana gelir.

Karıştırmayın

Barbitüratlar ve modern Z-ilaçları (zolpidem vb.) ile sıklıkla karıştırılır; ayırt edici temel fark, etinamatın kimyasal olarak karbamat türevi olması ve çok daha kısa bir eliminasyon yarı ömrüne sahipken hızla bağımlılık potansiyeli tetiklemesidir.