Etki Yan Atfetme Prosedürü
Affect Misattribution Procedure (AMP)
Tanım
Bireylerin ilk uyarıcıya karşı geliştirdikleri duygusal tepkileri, hemen ardından gelen belirsiz bir uyarıcıya yanlışlıkla transfer etme eğilimini ölçen örtük tutum değerlendirme yöntemidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir ırksal önyargı araştırmasında, katılımcılara milisaniyeler süresince farklı etnik kökenlere ait yüzler gösterilir, ardından tarafsız Çince karakterler sunulur. Katılımcıların tarafsız karakterleri ne kadar olumlu veya olumsuz değerlendirdiği analiz edilerek, ilk yüzlere karşı duyulan örtük tutumlar nesnel bir biçimde saptanır.
Derin Analiz
B. Keith Payne ve meslektaşları tarafından geliştirilen Etki Yan Atfetme Prosedürü (AMP), sosyal psikoloji ve bilişsel bilimlerde sosyal olarak istenmeyen önyargıları ve örtük tutumları ölçmek için kullanılan non-invaziv bir araçtır. Süreç, katılımcıya önce çok kısa süreliğine bir hedef uyarıcı (örneğin bir yüz veya sembol) sunulması, hemen ardından belirsiz bir çince piktogram gösterilmesi ve katılımcının piktogramı hoş ya da nahoş olarak derecelendirmesi esasına dayanır. Nörobiyolojik düzeyde, amigdalanın tetiklediği otomatik ve hızlı duygulanım tepkisinin, prefrontal korteksin bilişsel değerlendirme süzgecinden önce belirsiz uyarıcıya yansıtılması mekanizmasıyla çalışır. Bu yöntem, geleneksel öz-bildirim ölçeklerindeki sosyal istenirlik yanlılığını büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Etimoloji
Latince 'affectus' [duygu, ruh hali] + 'mis-' [yanlış, hatalı] + 'attributio' [bağlama, atfetme] sözcüklerinin bileşimiyle türetilmiştir; bilişsel süreçlerdeki kaynak yanılsamasını ifade eder.
Karıştırmayın
Örtük Çağrışım Testi (IAT) ile karıştırılabilir; ancak IAT tepki süresine (reaction time) dayalıyken, AMP doğrudan değerlendirme kaydına ve duygu transferine odaklanır.