Örtük Çağrışım Testi
Implicit Association Test (IAT)
Tanım
Bireylerin bilinçli olarak ifade edemedikleri ya da sakındıkları gizli tutum, önyargı ve inançlarını, kategorizasyon görevlerindeki tepki süreleri üzerinden ölçen bilgisayar tabanlı bir bilişsel paradigma.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir işe alım uzmanının ırksal önyargılarını ölçmek için yapılan bir IAT uygulamasında, uzman bilgisayar ekranında hızla gelen isimleri ve sıfatları sınıflandırır. Uzman, 'Kafkas kökenli isimler + olumlu kelimeler' eşleştirmesini 'Azınlık isimleri + olumlu kelimeler' eşleştirmesine kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede daha hızlı tamamlıyorsa, test bu kişide örtük bir kayırıcı tutum (implicit bias) olabileceğine işaret eder.
Derin Analiz
Örtük Çağrışım Testi, 1998 yılında Anthony Greenwald, Debbie McGhee ve Jordan Schwartz tarafından geliştirilmiştir. Temel mantığı, iki kavramın (örneğin belirli bir sosyal grup ile olumlu/olumsuz sıfatların) zihinsel olarak ne kadar güçlü bir şekilde eşleştiğini milisaniyeler cinsinden ölçmeye dayanır. Katılımcılardan ekranda beliren uyarıcıları (kelimeler veya görseller) belirli kategorilere tuşlar aracılığıyla mümkün olduğunca hızlı ve doğru bir şekilde yerleştirmeleri istenir. Uyumlu koşullarda (örneğin yaşlılar ve kötü kelimelerin aynı tuşla eşleşmesi) tepki süresi kısalırken, uyumsuz koşullarda (yaşlılar ve iyi kelimelerin aynı tuşla eşleşmesi) bilişsel çakışma ve müdahale nedeniyle tepki süresi uzar. Bu gecikme, bireyin farkında olmadığı veya sosyal istenirlik kaygısıyla gizlediği otomatik tutumların matematiksel bir göstergesidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Explicit Attitudes (Açık Tutumlar); açık tutumlar bireylerin bilinçli olarak beyan ettikleri ve sosyal anketlerle ölçülen inançlarıdır, örtük tutumlar ise otomatik ve istemsiz işler. Sosyal İstenirlik Yanlılığı (Social Desirability Bias) ile karıştırılmamalıdır; IAT, katılımcının kendini olduğundan farklı gösterme çabasını (maskelemeyi) büyük ölçüde baypas eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Anlamsallık
Anlamsallık
Semanticity
Dilin ve iletişim sistemlerinin, nesneleri, olayları ve soyut fikirleri simgesel işaretler aracılığıyla temsil etme ve anlam taşıma kapasitesi.
İncele
Edinilmiş Dürtü
Edinilmiş Dürtü
Acquired Drive
Doğuştan gelmeyen, bireyin yaşam boyu deneyimleri, öğrenme süreçleri ve klasik ya da edimsel koşullanma yoluyla sonradan kazandığı motivasyonel güç.
İncele
Ünlü
Ünlü
Vowel
Ses tellerinin titreşimiyle oluşan ve ses yolunda herhangi bir engelle karşılaşmadan dışarı çıkan temel konuşma sesi.
İncele
Gösteren
Gösteren
Signifier
Dilbilimde ve göstergebilimde, bir işaretin zihinsel kavramla (gösterilen) eşleşen maddi, işitsel veya yazılı biçimi.
İncele