Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Evlilikte Çarpıklık

Marital Skew

Tanım

Bir çift ilişkisinde, baskın eşin patolojik davranışlarının diğer tarafından tamamen kabullenildiği sağlıksız bir dinamiktir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik seanslarda, eşlerden birinin paranoid sanrılarını veya şiddetli öfke patlamalarını diğer eşin 'O aslında çok yufka yüreklidir, sadece sinirlendiriyorlar' diyerek sürekli mazeret bulması ve bu patolojik davranışları aile içi yazılmamış kurallar haline getirmesi evlilikte çarpıklığın klasik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Sistemik aile terapisi ve çift dinamikleri bağlamında evlilikte çarpıklık (marital skew), ilişkisel homoeostazinin patolojik bir biçimidir. Burada eşlerden biri belirgin bir psikopatoloji, narsisistik hakimiyet veya manipülatif eğilimler sergilerken, diğer bu durumu bilinçli ya da bilinçdışı bir savunma mekanizmasıyla normalleştirir veya rasyonalize eder. İlişkinin dengesi, boyun eğen tarafın kendi benlik sınırlarından vazgeçmesi ve dominant partnerin bozukluklarını kompanse etmesi üzerine kuruludur. Bu durum, dışarıdan bakıldığında istikrarlı bir evlilik gibi görünse de, özünde eşitsiz bir güç asimetrisi ve karşılıklı bağımlılık (kodependensi) barındırır.

Etimoloji

İngilizce 'marital' (evliliğe ait, Latince *maritus* [koca/] kökünden) ve 'skew' (eğrilme, çarpılma, tek taraflı sapma, Orta İngilizce *skewen* [bir yöne sapmak] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)

Karıştırmayın

Collusional marriage (gizli/danışıklı evlilik) ile sıklıkla karıştırılır; ancak collusional marriage'de her iki eş de birbirlerinin nevrotik savunmalarını karşılıklı olarak beslerken, marital skew'da belirgin bir tek taraflı patolojik dominasyon ve boyun eğme söz konusudur.