Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Fonksiyonel Analitik Psikoterapi

FAP

Tanım

Danışanın seans içinde sergilediği davranışların bağlamsal ve işlevsel analizine odaklanan, radikal davranışçı kökenli bir çağdaş psikoterapi yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal fobi tanısıyla terapiye gelen bir danışanın, terapistle göz teması kurmaktan kaçınması ve çekingen davranması CRB1 olarak sınıflandırılır. Terapistin, seansın ilerleyen dakikalarında danışan kendisiyle doğrudan konuştuğunda sıcak bir gülümseme ve onaylayıcı bir tonla karşılık vermesi (doğal pekiştirme), danışanın bu davranışını artırmasını (CRB2) sağlar.

Derin Analiz

Fonksiyonel Analitik Psikoterapi, Skinnercı davranışçılık ve Uygulamalı Davranış Analizi (ABA) ilkelerini terapötik ilişkiye doğrudan entegre eder. Terapi odasını yapay bir ortam olarak değil, danışanın gerçek dünyadaki ilişkisel kalıplarının mikrokozmosu olarak ele alır. 'Klinik Olarak İlgili Davranışlar' (CRB) adı verilen kavram üç kategoriye ayrılır: Geliştirilmesi gereken sorunlu davranışlar (CRB1), seans içinde gözlenen iyileşme emareleri (CRB2) ve danışanın kendi davranışlarını gözlemleme becerisi (CRB3). Terapist, seans esnasında doğal pekiştireçler kullanarak danışanın repertuvarını şekillendirir.

Etimoloji

İngilizce 'Functional Analytic Psychotherapy' ifadesinin akronimi; Latince 'functio' [yerine getirme, icra] ve Yunanca 'analysis' [çözümleme, parçalarına ayırma] ile 'therapeia' [tedavi, bakım] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Bilişsel Davrançı Terapi (BDT) ile sıkça karıştırılır; BDT bilişsel şemalara ve düşünce içeriğine odaklanırken, FAP davranışın işlevine ve terapötik ilişkinin buradaki anlık etkileşimine odaklanır.