Frye Testi
Frye Test
Tanım
Amerikan mahkemelerinde bilimsel kanıtların kabul edilebilirliğini belirlemek için kullanılan ve söz konusu delilin ilgili bilim dalında 'genel kabul' görmüş olmasını şart koşan yasal standart.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir adli psikolog, yeni geliştirilmiş bir implisit bellek testi kullanarak bir sanığın suçu hatırlayıp hatırlamadığını mahkemede sunmak ister. Karşı taraf avukatı, bu yöntemin henüz akademik çevrelerde 'genel kabul' görmediğini öne sürerek Frye testi uyarınca kanıtın reddedilmesini talep eder.
Derin Analiz
Hukuk psikolojisi ve adli bilimler kesişiminde yer alan Frye testi, adli süreçlerde uzman tanıklıklarının ve bilimsel yeniliklerin (özellikle erken dönem yalan makineleri gibi) mahkeme salonuna giriş eşiğini belirler. Temel dayanağı, bir bilimsel yöntemin geçerli kabul edilmesi için ilgili akademik veya mesleki topluluk içerisinde yeterince yaygınlaşmış ve benimsenmiş olması gerektiğidir. 1993 yılında 'Daubert standardı' ile büyük ölçüde yer değiştirmesine rağmen, hâlâ bazı eyalet yargı mercilerinde geçerliliğini korumaktadır. Bilişsel ve adli psikolojide, deneysel bulguların mahkeme salonuna taşınırken hangi epistemolojik süzgeçlerden geçmesi gerektiğini inceleyen ampirik bir temel oluşturur.
Etimoloji
1923 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde görülen 'Frye v. United States' mahkeme davasına ve bu davanın baş davacısı James Alphonso Frye'ın soyadına dayanmaktadır.
Karıştırmayın
Daubert testi ile karıştırılır; Frye testi yalnızca 'genel kabul' şartı ararken, Daubert testi hakimin bilimsel yöntemin test edilebilirliği, hata payı ve hakemli dergilerde yayımlanmış olması gibi çok daha geniş kriterleri değerlendirmesini zorunlu kılar.
Keşfetmeye Devam Edin
Daubert Testi
Daubert Test
ABD Federal Mahkemelerinde uzman bilimsel tanıklığın kabul edilebilirliğini belirlemek amacıyla yargıçların uyguladığı güvenilirlik ve geçerlilik kriterleri bütünü.
İncele
Adli Psikoloji
Forensic Psychology
Psikolojik ilke ve tekniklerin, medeni ve ceza hukuku sistemlerinin ihtiyaçları doğrultusunda uygulanmasını sağlayan disiplinlerarası uygulamalı bilim dalı.
İncele