Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Full Outline Of Unresponsiveness Skoru (FOUR)

Full Outline Of Unresponsiveness Score (FOUR)

Tanım

Beyin hasarı olan hastalarda bilinç düzeyini değerlendirmek için kullanılan, 0 ile 16 arasında puanlanan ve özellikle entübe hastalarda verbal (sözel) yanıt zorunluluğunu ortadan kaldıran klinik derecelendirme ölçeği.

Örnek Vaka / Uygulama

Trafik kazası sonrası yoğun bakım ünitesine kaldırılan ve endotrakeal tüp ile mekanik ventilatöre bağlı olan 34 yaşındaki erkek hastanın bilinç değerlendirilmesi yapılmaktadır. Hasta sözlü komutlara yanıt verememektedir ve GCS ile değerlendirilmesi imkansızdır. Klinisyen FOUR skorunu kullanır: Hasta gözlerini sadece ağrılı uyaranla açar (göz yanıtı: 2), komutlara motor olarak lokalize edemez ancak fleksiyon gösterir (motor yanıt: 3), pupilla ve kornea refleksleri korunmuştur (beyin sapı: 4), solunumu ise mekanik ventilatör bağımlı olmayıp düzenlidir (solunum: 3). Toplam skor 12 olarak hesaplanır ve hastanın beyin sapı entegrasyonu güvence altına alınır.

Derin Analiz

Nöroloji ve yoğun bakım kliniklerinde kullanılan FOUR skoru, geleneksel Glasgow Koma Skalası'nın (GCS) sınırlamalarını aşmak üzere 2005 yılında geliştirilmiştir. GCS'nin en büyük kısıtı, entübe veya afazik hastaların sözel yanıt verememesi nedeniyle değerlendirilememesidir. FOUR skoru ise göz tepkileri, motor yanıtlar, beyin sapı refleksleri ve solunum olmak üzere dört ana fizyolojik alanı inceler. Her kategori 0'dan 4'e kadar puanlanır. Özellikle beyin sapı reflekslerinin (pupilla, kornea ve öksürük refleksleri) ve solunum paterninin (solunum cihazıyla uyum veya Cheyne-Stokes solunumu gibi) dahil edilmesi, klinik uzmana hastanın prognostik durumu ve tentoryal herniasyon riski hakkında çok daha hassas ve katmanlı bir nörolojik haritalama sunar.

Etimoloji

İngilizce 'Full Outline of Unresponsiveness' (Tam Yanıtsızlık Taslağı) ifadesinin baş harflerinden oluşan bir akronimdir. Latince kökenli klinik terminoloji ile Anglo-Sakson tıp dilinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

Glasgow Koma Skalası (GCS) ile karıştırılır; GCS sözel yanıtı zorunlu kılar ve beyin sapı reflekslerini içermezken, FOUR skoru sözel yanıtı dışarıda bırakır ve beyin sapı ile solunum dinamiklerini doğrudan değerlendirir.