Gelecek Yönelimi
Future Orientation
Tanım
Bireyin zaman perspektifini geleceğe odaklaması, olası sonuçları öngörmesi ve istenen hedeflere ulaşmak için bugünkü davranışlarını planlaması süreci.
Örnek Vaka / Uygulama
Üniversiteye hazırlanan bir lise son sınıf öğrencisinin, hafta sonu arkadaşlarıyla dışarı çıkma cazibesine rağmen, uzun vadeli kariyer hedeflerine (tıp fakültesini kazanmak) ulaşmak adına ders çalışmayı ve hazırlık yapmayı tercih etmesi.
Derin Analiz
Gelişim psikolojisi ve bilişsel bilimler literatüründe gelecek yönelimi, prefrontal korteksin olgunlaşma süreçleriyle paralel ilerleyen üst düzey bir yürütücü işlev bileşenidir. Bireyin anlık hazları erteleme kapasitesi (delay discounting), uzun vadeli maliyet-fayda analizi yapabilmesi ve mental zaman yolculuğu (mental time travel) yapma becerisi bu yapının temelini oluşturur. Ergenlik döneminden yetişkinliğe geçişte riskli davranışların (madde kullanımı, unprotected seks vb.) azaltılmasında ve akademik-mesleki başarı yörüngesinin belirlenmesinde kritik bir koruyucu faktör olarak işlev görür.
Etimoloji
Latince 'futurum' [gelecek olan, oluşacak] + 'orire' [doğmak, yükselmek, yönelmek] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gecikmiş haz (delay of gratification) ile sıklıkla karıştırılır; ancak gecikmiş haz sadece anlık dürtüyü bastırma kapasitesiyken, gelecek yönelimi daha geniş bir bilişsel haritalandırma, hedef belirleme ve zaman perspektifi bütünlüğüdür.