Gelişimsel Yaş
Developmental Age (DA)
Tanım
Bir bireyin bilişsel, motor veya sözel becerilerinin standart bir yaş birimi veya yaş eşdeğeri cinsinden ifadesidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Beş yaşındaki bir kız çocuğu, ince motor becerilerini ölçen standart bir test baterisinde üç yaş ortalamasına denk gelen puanlar aldığında, klinisyen bu alandaki gelişimsel yaşı 3 olarak raporlar ve ergoterapi yönlendirmesi için bu veriyi kullanır.
Derin Analiz
Gelişimsel psikoloji ve psikometri bağlamında gelişimsel yaş (DA), normatif örneklem gruplarının performans ortalamaları baz alınarak hesaplanan bir indeks değeridir. Örneğin kronolojik olarak dört yaşında olan bir çocuğun sözel kavrayış testlerinde altı yaş düzeyinde performans sergilemesi, onun sözel alan için gelişimsel yaşını altı olarak belirler. Ancak bu metrik, bireyin zihinsel yaş (mental age) kavramında olduğu gibi tüm gelişim alanlarında homojen bir üstünlük sergilediği anlamına gelmez; gelişim sıklıkla heterojendir ve alan özgüdür. Klinik değerlendirmelerde kronolojik yaş ile gelişimsel yaş arasındaki makasın analizi, gelişimsel gecikmelerin, üstün yetenekliliğin veya nörogelişimsel sapmaların saptanmasında kritik bir ampirik temel sunar.
Etimoloji
İngilizce 'development' (gelişme, açılma, Latince 'dis-' [ayrılma/tersine çevirme] + *volvere [yuvarlamak/sarmak] kökünden) ve 'age' (yaş, Eski Fransızca 'aage' < Latince 'aetas' [ömür/çağ]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kronolojik yaş (bireyin doğumundan bu yana geçen takvim süresi) ile sıkça karıştırılır; gelişimsel yaş takvim süresini değil, işlevsel yetkinlik düzeyini ifade eder.