Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gizil Dönem

Latency Stage

Tanım

Klasik psikanalitik kurama göre, Oedipus kompleksinin çözülmesinden ergenliğe kadar süren, cinsel enerjinin ve ilginin bastırılarak sosyal becerilere ve hemcinslerle ilişkilere kanalize edildiği dördüncü psikoseksüel gelişim evresi.

Örnek Vaka / Uygulama

8 yaşındaki bir erkek çocuğunun, daha önceki yıllarda anneye yönelik yoğun bağlanma ve rekabetçi baba figürü dinamiklerini (fallik evre) geride bırakarak okul projelerine, futbol takımına ve sadece erkek arkadaşlarından oluşan oyun gruplarına tüm enerjisini vermesi bu evrenin tipik bir klinik göstergesidir.

Derin Analiz

Klasik psikanalizin psikoseksüel gelişim modelinde gizil dönem (latent dönem), oral, anal ve fallik evrelerin ardından gelen bir sükunet ve konsolidasyon evresidir. Freudyen perspektifte bu evre, libido enerjisinin geçici olarak bir 'uyku' haline geçtiği veya süblime edildiği bir süreç olarak tanımlanır. Çocuklar bu dönemde akademik beceriler, sosyal uyum, atletik yetkinlikler ve hemcins akran gruplarıyla yapılan ortak etkinliklere odaklanırlar. Biyolojik olarak dürtü baskılanmış olsa da, yapısal modeldeki Süperego bu süreçte pekişir; ahlaki değerler, toplumsal normlar ve öz-denetim mekanizmaları içselleştirilir. Her ne kadar modern gelişim psikolojisi bu katı evresel modeli ampirik olarak eleştirse de, çocukluk dönemi sosyal ve bilişsel yetkinlik kazanımının önemini vurgulaması açısından klinik tarihte kritik bir kilometre taşıdır.

Etimoloji

Latince 'latere' (saklı olmak, gizlenmek) fiilinden türetilmiş olup, psikodinamik kuramda dürtülerin görünürdeki faaliyetten arınarak örtük hâle gelmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Fallik dönem ile karıştırılır; fallik dönem cinselmerkezli ve Oedipal çatışmaların zirve yaptığı bir evreyken, gizil dönem bu dürtülerin bastırıldığı ve sosyal uyumun ön plana çıktığı aseksüel bir latens barındırır.