Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Görücü Usulü Evlilik

Arranged Marriage

Tanım

Eşlerin seçiminin ebeveynler, akrabalar veya toplumsal figürler tarafından gerçekleştirildiği ve evliliğin iki bireyin yanı sıra iki akrabalık grubunun birleşimi olarak görüldüğü evlilik türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Geleneksel değerlerin korunduğu bir toplumsal yapıda yaşayan iki bireyin, aile büyüklerinin sosyal uyum, kültürel arka plan ve ekonomik istikrar kriterlerini göz önüne alarak bir araya getirilmesi ve evlilik kararının ortak akılla yapılandırılması.

Derin Analiz

Sosyal psikoloji, sosyoloji ve kültürel antropoloji kesişiminde incelenen görücü usulü evlilik, bireycilik ile kolektivizm ikileminde şekillenir. Bireysel partner seçimine dayalı 'aşk evliliği' (love match) modelinin aksine, bu sistemde seçimi rasyonel sosyal uyum, ekonomik statü, aile değerleri ve uzun vadeli istikrar odaklıdır. Kültürel normların baskın olduğu toplumlarda, ailelerin geniş sosyal ağları ve kolektif tecrübeleri evlilik kararında temel belirleyicidir. Nörobiyolojik ve psikolojik açıdan bakıldığında, bu evliliklerde romantik tutku (limerence) başlangıçta düşük olabilirken, bağlanma, şefkat ve ortak yaşam becerileri zamanla ve deneyimle gelişme eğilimi gösterir; dolayısıyla ilişki doyumu uzun vadede aşk evlilikleriyle benzer düzeyler sergileyebilir.

Etimoloji

Türkçe kökenli 'görücü' (evlenecek tarafları görmek ve incelemekle görevli kimse) sözcüğünden türetilen 'görücülük' ve İngilizce 'arrange' (düzenlemek, planlamak) fiilinden türetilen 'arranged marriage' kavramı, evlilik kurumunun bireysel tercihlerden ziyade sosyal ve ailesel bir organizasyon olarak yapılandırıldığını ifade eder.

Karıştırmayın

Zorla evlilik (forced marriage). Aralarındaki temel ayırt edici fark, görücü usulü evlilikte bireylerin evliliği reddetme veya onaylama özerkliğine (rıza mekanizmasına) sahip olmasıdır; zorla evellikte ise bireysel rıza tamamen devre dışıdır.