Grup İçinde Risk Alma (Group Risk Taking) | Psikoloji Sözlüğüm

Tanım

Bir sosyal grubun, bireysel olarak hareket ettiklerinde göze alacaklarından çok daha tehlikeli, belirsiz veya zararlı hareket tarzlarına toplu halde yönelme eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yatırım fonu yöneticilerinden oluşan bir komitenin, bireysel olarak her bir analistin 'aşırı riskli' bulduğu spekülatif bir tahvil portföyüne, toplantı sırasında kolektif bir coşku ve sorumluluk paylaşımıyla tüm sermayeyi yatırma kararı alması.

Derin Analiz

Grup içinde risk alma, sosyal psikolojide ilk kez 'risky shift' (riskli kayma) olgusuyla ampirik olarak gözlemlenmiş, daha sonra grup kutuplaşması (group polarization) teorileriyle genişletilmiştir. Bireyler bir araya gelip ortak bir karar mekanizması işlettiğinde, sorumluluğun gruptakiler arasında paylaşıldığına dair örtük bir algı (difüzyon) oluşur. Bu durum, bireysel kararlarda görülen ihtiyatlı tutumun yerini daha radikal, aşırı ve yüksek riskli tercihlere bırakmasına yol açar. Bilişsel ve sosyal düzeyde, grup içi uyum baskısı (groupthink), ortak kimlik doğrulaması ve marjinal argümanların grupta daha yüksek sesle savunulması bu mekanizmayı tetikler.

Etimoloji

İngilizce 'group' (topluluk, küme) ve 'risk taking' (tehlikeyi göze alma, zarar olasılığı içeren eyleme geçme) kelimelerinin birleşiminden oluşan sosyopsikolojik bir kavramdır; kökeni sosyal psikoloji ve grup dinamikleri literatürüne dayanır.

Karıştırmayın

Grup düşüncesi (groupthink) ile sıklıkla karıştırılır; grup düşüncesi fikir birliğine varma ve uyum sağlama adına eleştirel düşüncenin bastırılmasını ifade ederken, grup içinde risk alma doğrudan kararların aşırılığa ve tehlikeye meyretmesiyle ilgilidir.