Gündelik Irkçılık
Everyday Racism
Tanım
Sıradan sosyal etkileşimler içinde, genellikle bilinçdışı önyargılarla temellenen ve belirli ırksal gruplara yönelik ayrımcı muamelelerin sergilenmesi.
Örnek Vaka / Uygulama
İki üniversite öğrencisinin mahalle temizliği gönüllü faaliyetine katıldığını ve yerel gazetede fotoğraflarının yayımlandığını düşünün. Gazetenin fotoğraf altı yazısında beyaz öğrencinin 'gönüllü' olarak nitelendirilmesi, fakat Hispanik kökenli öğrencinin ise 'bölge sakinlerinden biri' olarak etiketlenmesi gündelik ırkçılığın açık bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Gündelik ırkçılık, büyük çaplı ve açık şiddet içeren ırkçı eylemlerden farklı olarak, toplumsal yaşamın dokusuna nüfuz etmiş mikrodüzeydeki pratikleri inceler. Bilişsel psikoloji ve sosyal psikoloji bağlamında, bu olgu şemaların ve örtük önyargıların (implicit bias) otomatik bilgi işleme süreçleri sırasında nasıl dışavurulduğunu gösterir. Bireyler, açık bir nefret motivasyonuna sahip olmasalar dahi, kültürel olarak kodlanmış stereotipleri rutin davranışlarına, dil kullanımlarına ve algı biçimlerine yansıtabilirler. Bu durum, maruz kalan bireylerde kronik bir azınlık stresi, hipervijilans (aşırı uyarılmışlık hali) ve psikolojik yıpranma yaratırken, toplumsal eşitsizlikleri mikro etkileşimler yoluyla yeniden üretir.
Etimoloji
İngilizce 'everyday' (günlük, sıradan) ve Latince 'radix' (kök) kelimesinden türetilen 'racism' sözcüklerinin birleşiminden oluşan, sistemli ve örtük ayrımcılık pratiklerini tanımlayan sosyopsikolojik bir kavram.
Karıştırmayın
Açık ırkçılık (explicit racism) ile sıklıkla karıştırılır; ancak açık ırkçılık bilinçli ve doğrudan düşmanlık içerirken, gündelik ırkçılık genellikle farkında olunmadan sergilenen rutin ve örtük önyargıları barındırır.