Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Harvey Sahtekar Fenomeni Ölçeği

HIPS

Tanım

Bireylerin başarılarını içselleştiremeyip sahtekar gibi hissetme durumlarını ölçmek için geliştirilmiş öz bildirime dayalı bir psikometrik değerlendirme ölçeği.

Örnek Vaka / Uygulama

Doktora tezini başarıyla tamamlayıp prestijli bir üniversitede akademisyen olarak göreve başlayan bir araştırmacının, jürinin yanlış değerlendirme yaptığını ve aslında o pozisyona hiç layık olmadığını düşünerek sürekli bir açığa çıkma korkusu yaşaması durumunda, klinik değerlendirme sürecinde HIPS uygulanarak bu bilişsel çarpıtmanın şiddeti ölçülür.

Derin Analiz

Harvey Sahtekar Fenomeni Ölçeği (HIPS), klinik ve kişilik psikolojisinde sahtekar sendromunun (impostorism) şiddetini ve yaygınlığını nicel olarak değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Clance Sahtekar Fenomeni Ölçeği'ne (CIPS) alternatif olarak geliştirilen bu araç, bireylerin dışsal başarılarını (akademik veya mesleki) zeka, yetenek veya çaba gibi içsel faktörlere bağlamak yerine şans, zamanlama veya başkalarını yanıltma becerisi gibi geçici etkenlere atfetme eğilimlerini inceler. Psikometrik analizler, ölçeğin iç tutarlılık katsayılarının yüksek olduğunu ve mükemmeliyetçilik, kaygı ve düşük öz saygı gibi klinik değişkenlerle anlamlı korelasyonlar gösterdiğini kanıtlamaktadır.

Etimoloji

İngilizce 'Harvey Impostor Phenomenon Scale' ifadesinin akronimi; 'impostor' kelimesi Latince 'imponere' (aldatmak, kandırmak) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Clance Sahtekar Fenomeni Ölçeği (CIPS) ile sıklıkla karıştırılır; her ikisi de aynı yapıyı ölçse de madde havuzu ve puanlama formatındaki yapısal farklılıklarla ayrışırlar.