Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hiperhedoni

Hyperhedonia

Tanım

Herhangi bir eylem veya olaydan elde edilen zevk duygusunun patolojik ve işlevsellik bozucu düzeyde artması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bipolar bozukluğun manik evresindeki bir danışanın, gündelik sıradan bir yürüyüşten veya basit bir müzik dinleme eyleminden neredeyse halüsinojenik düzeyde ve taşkın bir coşku, ezici bir haz duyması; bu durumun akabinde riskli finansal kararlar alması veya kontrolsüz aktivitelere girişmesi.

Derin Analiz

Hiperhedoni, dopaminerjik ödül mekanizmalarının aşırı uyarılması veya kortikolimbik devrelerdeki inhibitör kontrolün zayıflamasıyla karakterize bir durumdur. Anhedoninin tam zıbıtı olmakla birlikte, bireyin haz kapasitesinin normal adaptif sınırların üzerine çıkması ve sıklıkla dürtü kontrol bozuklukları, manik epizodlar ya da belirli nörolojik tablolarla (örneğin bazı temporal lop epilepsi formları veya dopamin agonist tedavilerinin yan etkileri) birlikte görülmesiyle klinik önem kazanır. Ödül sistemindeki bu kalibrasyon bozukluğu, bireyin riskli davranışlara yönelme eğilimini tetikler.

Etimoloji

Yunanca 'hyper-' [aşırı, üst düzey] + 'hedonē' [haz, zevk] kelimelerinin birleşimiyle türetilmiş, patolojik düzeyde haz artışını ifade eden klinik bir terimdir.

Karıştırmayın

Öfori ve mania ile sıklıkla karıştırılır. Öfori genel bir neşe veya coşku haliyken, hiperhedoni spesifik uyaranlardan alınan zevk miktarının patolojik olarak abartılmasıdır.