Hiposeksüalite
Hyposexuality
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında evli bir bireyin, son iki yıldır eşine karşı hiçbir cinsel çekim veya istek hissetmediğini, cinsel ilişki tekliflerini sürekli reddettiğini ve bu durumun kendisinde herhangi bir kişisel sıkıntı yaratmasa da ilişkisinde çatışmalara yol açtığı gerekçesiyle klinik psikiyatri polikliniğine başvurması.
Derin Analiz
Hiposeksüalite, bireyin cinsel istek (libido) ve cinsel etkinlik düzeyinde sürekli veya yineleyici bir azalma ile karakterize edilen bir durumdur. DSM-5 ve ICD-11 sınıflandırmalarında genellikle 'Cinsel İsteksizlik Bozukluğu' (Female Sexual Interest/Arousal Disorder veya Male Hypoactive Sexual Desire Disorder) başlıkları altında klinik değerlendirmeye alınır. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde; dopaminerjik ve oksitosinerjik yolaklardaki yetersizlikler, serotonerjik aktivitenin baskın olması, hipotalamus-hipofiz-gonad (HHP) aksındaki hormonal regülasyon bozuklukları (örneğin düşük testosteron veya östrojen seviyeleri) ve kronik hiperprolaktinemi gibi etkenler rol oynayabilir. Ayrıca, kronik stres, tiroid disfonksiyonları, kullanılan bazı farmakolojik ajanlar (özellikle SSRI grubu antidepresanlar) ve psikojenik etkenler (anksiyete, travma geçmişi) bu durumun etiyolojisinde tetikleyici veya sürdürücü unsur olarak işlev görebilir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Aseksüalite ile sıklıkla karıştırılır. Aseksüalite bir yönelimdir ve kişinin doğuştan gelen cinsel çekim yaşamama durumunu ifade eder; hiposeksüalite ise çoğunlukla edinsel olan, daha önceki cinsel işlevsellik düzeyine kıyasla düşüşü veya klinik bir patolojiyi işaret eder.