Hubris
Hubris
Tanım
Kişinin kendi yetki, kudret ve önemini gerçek dışı bir şekilde abartmasıyla karakterize aşırı kibir ve tehlikeli özgüven durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır istikrarlı bir şekilde başarılı olan bir teknoloji şirketinin CEO'su, pazar dinamiklerini ve ekonomik verileri tamamen göz ardı ederek, hiçbir fizibilite yapmadan tüm sermayesini imkansız bir projeye yatırır. Yönetim kurulunun ve uzmanların uyarılarını 'onlar vizyonsuz' diyerek reddeder ve şirket iflasın eşiğine gelir.
Derin Analiz
Hubris, liderlik psikolojisi ve klinik bağlamda, bireyin güç kazandıkça gerçeklik algısını yitirmesi ve kendi entelektüel veya ahlaki sınırlarını aşamayacağına dair patolojik bir inanç geliştirmesiyle tetiklenir. Nörobiyolojik düzeyde, uzun süreli iktidar ve yüksek statünün prefrontal korteksteki ayna nöron sistemini ve empati devrelerini baskıladığı, buna karşılık striatal ödül mekanizmalarını aşırı aktive ettiği bilinmektedir. Birey, çevresinden gelen yapıcı eleştirileri tamamen filtreler, rasyonel risk analizini devre dışı bırakır ve kaçınılmaz bir yıkıma doğru sürüklenir. Resmi bir DSM-5 tanısı olmamakla birlikte, narsisistik kişilik özellikleri ve güç zehirlenmesi sendromu ile doğrudan örtüşen dinamikler barındırır.
Etimoloji
Antik Yunanca ὕβρις (húbris) kökünden türetilmiştir; aşırı gurur, küstahlık, hakaret ve taşkınlık anlamlarını taşır.
Karıştırmayın
Sağlıklı özgüven (self-efficacy) ve narsisizm. Sağlıklı özgüven gerçekçi yetkinliklere dayanırken, hubris temelsiz bir üstünlük iddiası içerir. Narsisizm genel bir onay ve hayranlık açlığıdır; hubris ise gücün getirdiği körlük ve küstahlıkla ilgilidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Narsisizm
Narcissism
Aşırı öz-sevgi, benmerkezcilik ve psikanalitik teoride libidonun nesnesi olarak kendi egosunu veya bedenini konumlandırma durumu.
İncele
Bilişsel Çarpıtma
Cognitive Distortion
Bireyin gerçekliği hatalı, abartılı veya irrasyonel biçimde algılamasına yol açan kusurlu düşünce kalıplarıdır.
İncele