Hüsnükuruntu
Wishful Thinking
Tanım
Gerçekliği ve olguları, nesnel kanıtlara dayanarak değil, yalnızca kişinin olmasını arzuladığı yönde yorumlamasıyla beliren bilişsel süreç.
Örnek Vaka / Uygulama
Yatırımcının, batmak üzere olan bir şirketin hisselerinin piyasa verilerini ve uzman raporlarını tamamen göz ardı ederek, yalnızca 'şirketin bir mucize yaratıp toparlanacağını' şiddetle arzuladığı için hisselerini elinde tutmaya devam etmesi.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve karar verme teorileri bağlamında hüsnükuruntu, motivasyonel yanlılıkların en baskın örneklerinden biridir. Bireyin içsel motivasyonları, korkuları ve arzuları, bilgi işleme mekanizmalarını domine ederek algısal filtreleme yaratır. Prefrontal korteksteki analitik değerlendirme süreçleri, limbik sistemden gelen hedonik (zevk odaklı) ve homeostatik ödül sinyalleri tarafından baskılanır. Bu durum, mantıksal çıkarım hatalarına ve olasılık hesaplamalarında ciddi çarpıtmamalara yol açarak karar verme kalitesini düşürür.
Etimoloji
İngilizce 'wish' (istemek, arzu etmek) + 'ful' (sahip) ve 'thinking' (düşünme) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Türkçe karşılığı olan hüsnükuruntu ise Arapça 'hüsn' (güzel) ve Farsça 'kuruntu' (kurulan düş, vesvese) sözcüklerinin birleşiminden meydana gelir.
Karıştırmayın
İyimserlik yanlılığı (optimism bias) ile sıkça karıştırılır; iyimserlik gelecekte iyi şeylerin olacağına dair genel bir inançken, hüsnükuruntu mevcut gerçeklerin ve kanıtların arzular doğrultusunda aktif olarak bükülmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele