İçsel Ödül
İntrinsic Reward
Tanım
Bir aktivitenin bizzat kendisinden, dışsal bir müdahaleye gerek kalmaksızın elde edilen olumlu pekiştireç ve tatmin durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Piyano çalmayı yeni öğrenen bir bireyin, zor bir melodi akışını hatasız tamamladığında hissettiği zihinsel coşku ve ustalık duygusu; bu durum dışarıdan herhangi bir maddi kazanç veya alkış olmasa bile bireyin çalışmaya devam etmesini sağlar.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve motivasyon teorilerinde, bireyin özerklik (autonomy), yeterlik (competence) ve ilişkisellik (relatedness) psikolojik ihtiyaçlarını doyuran temel bir mekanizmadır. Edward Deci ve Richard Ryan'ın Self-Determination Theory (Öz-Belirleme Kuramı) çerçevesinde, içsel ödüller dopaminerjik devreleri harekete geçirerek bireyin dışsal baskılardan bağımsız şekilde bir görevi sürdürmesini sağlar. Task-performance (grev performansı) sırasında ortaya çıkan bu tatmin, bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirmesi (self-actualization) ve kalıcı öğrenme döngüleri oluşturması açısından dışsal ödüllerden (para, övgü vb.) çok daha kalıcı nörobiyolojik izler bırakır.
Etimoloji
Latince 'intrinsecus' (içeride, dahili) kelimesinden türetilmiştir; dışsal faktörlere bağımlı olmaksızın özneye ait dinamikleri ifade eder.
Karıştırmayın
Dışsal ödül (extrinsic reward) ile sıklıkla karıştırılır; dışsal ödüller para, not veya takdir gibi bireyin dışından gelen pekiştireçlerken, içsel ödül tamamen aktivitenin deneyimlenmesinden doğan öznel tatmindir.