İddia Çürüten Savunma
Affirmative Defense
Tanım
Sanığın veya davalının isnat edilen eylemi gerçekleştirdiğini kabul etmekle birlikte, suç kastını (mens rea) ortadan kaldıran veya yasal sorumluluğu hafifleten yeni vakıalar ve kanıtlar sunması durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddetli paranoid şizofreni tanısı almış bir sanığın, sanrısal inançlarının etkisiyle işlediği suçta, fiili gerçekleştirdiğini ikrar edip olay anında gerçekliği değerlendirme yetisinin tamamen kaybolduğunu adli psikiyatri raporuyla kanıtlaması.
Derin Analiz
Adli psikoloji ve hukuk psikolojisi bağlamında bu savunma türü, bireyin bilişsel ve iradi kapasitesinin fiil anındaki durumunu inceler. Geleneksel inkâr savunmalarından farklı olarak, eylemin fiziksel icrası kabul edilir; ancak failin cezai ehliyetini, kusur yeteneğini ya da kasıt unsurunu (mens rea) düşüren akıl hastalığı, meşru müdafaa veya az sorumluluk gibi klinik ve psikopatolojik durumlar öne sürülür. Nöropsikolojik değerlendirmeler ve adli psikiyatrik bilirkişi raporları, bu savunmanın hukuki geçerlilik kazanmasında merkezi bir rol oynar.
Etimoloji
Latince 'affirmare' (güçlendirmek, tasdik etmek) fiilinden türetilen 'affirmativus' ile hukuki terim olan 'defensio' (savunma) kelimelerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Mutlak inkâr (denial) ile sıklıkla karıştırılır. Mutlak inkâr failin eylemi gerçekleştirdiğini reddetmesini içerirken, bu savunma eylemin yapıldığını kabul edip hukuki ve cezai kusuru ortadan kaldıran mazeretler sunar.