İkinci Derece Belirtiler
Second-rank Symptoms
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik değerlendirmeye getirilen 30 yaşındaki bir erkek hasta, çevresindeki herkesin kendisine zarar vermeyi planladığına dair ani başlayan şüpheler (perseküsyon sanrıları) bildirmekte ve yüz ifadesinde belirgin bir donukluk, duygulanımda kısıtlanma sergilemektedir. Bu bulgular ilk etapta şizofreniyi düşündürse de, hastanın yakın zamanda geçirdiği şiddetli travmatik stres ve eşlik eden depresif nöbetler göz önüne alındığında, bu bulguların ikinci derece belirtiler olduğu saptanarak bipolar bozukluk veya şizoafektif bozukluk yönünde ayırıcı tanı yapılması sağlanır.
Derin Analiz
Alman psikiyatrist Kurt Schneider tarafından 1938 yılında şizofreni teşhis sistematiğini geliştirmek amacıyla birinci derece belirtilerin (first-rank symptoms) tamamlayıcısı olarak tanımlanmıştır. Özgüllükleri düşüktür; yani patognomonik değildirler. Bu nedenle, tek başlarına şizofreni tanısı koydurmazlar ancak özellikle ayırıcı tanıda (differential diagnosis) klinisyene rehberlik ederler. Sınırlı duygulanım, taşkınlık veya şaşkınlık halleri, perseküsyon (takip edilme/zarar görme) içeren ani başlangıçlı sanrılar bu kategoride değerlendirilir. Nörobiyolojik temelleri incelendiğinde, frontal lob devrelerindeki işlev bozuklukları ve dopaminerjik regülasyon sorunlarıyla ilişkilendirilmekle birlikte, klinik görünümleri oldukça heterojendir.
Etimoloji
İngilizce 'second' (ikinci, latince *secundus*) + 'rank' (derece, rütbe) ve Yunanca 'symptōma' (durum, düşen şey) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birinci derece belirtiler (Schneiderian first-rank symptoms; örn: düşünce sokulması, sesli düşünme, dışarıdan yönetilme hissi). Ayırt edici fark, birinci derece belirtilerin şizofreniye özgüllüğünün çok daha yüksek kabul edilmesi, ikinci derece belirtilerin ise afektif bozukluklar ve organik tablolar dahil pek çok farklı patolojide ortakca görülebilmesidir.
Keşfetmeye Devam Edin
Sanrı
Sanrı
Delusion
Kişinin kültürünün veya alt kültürünün ortak inanç sistemiyle bağdaşmayan, aksine somut ve rasyonel kanıtlar bulunmasına rağmen sarsılmaz bir inançla sürdürülen sabit yanlış inanıştır.
İncele
Ayırıcı Tanı
Ayırıcı Tanı
Differential Diagnosis
Benzer semptomlar gösteren iki veya daha fazla olası bozukluk ya da hastalığın, kritik bulguların karşılaştırılmasıyla birbirinden ayırt edilerek doğru tanının saptanması sürecidir.
İncele
Şizofreni
Şizofreni
Schizophrenia
Düşünce, duygu ve davranış alanlarında belirgin disintegrasyon, gerçeği değerlendirme yetisinde kayıp ve işlevsellik düşüşüyle karakterize kronik psikotik bozukluk.
İncele