Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İleri Yönlü Çağrışım

Forward Association

Tanım

Bir dizide veya sekkansta yer alan bir öğenin, kendisinden hemen sonra gelen sonraki öğeyle kurduğu zihinsel ve bağlamsal bağlantı.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir bireye 'elma, armut, muz, kiraz' kelime listesi ezberletildiğinde, 'armut' kelimesi hatırlandığında bunun ardından 'muz' kelimesinin gelme olasılığı, 'armut' kelimesinden önce gelen 'elma' kelimesinin gelme olasılığından istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksektir.

Derin Analiz

Bilişsel psikoloji ve bellek mimarisinde, seri öğrenme (serial learning) süreçlerinin temelini oluşturan mekanizmalardan biridir. Bireyler bir liste, kelime dizisi veya olaylar zincirini kodlarken, uyarıcılar arasındaki zamansal ve mekânsal bitişiklik (contiguity) ilkesi devreye girer. İleri yönlü çağrışım, n numaralı öğenin n+1 numaralı öğeyi tetikleme olasılığının, tersine (backward association) kıyasla çok daha güçlü olduğunu gösterir. Bu durum, epizodik belleğin zamansal yönelimi ve kodlama sırasındaki yönlü pekiştirme ile doğrudan ilişkilidir. Nöral düzeyde, hipokampal devrelerin ardışık ateşleme örüntüleri (sequential firing patterns) bu ileri yönlü akışın pekişmesinde kritik bir rol oynar.

Etimoloji

İngilizce 'forward' (ileri, öne doğru) ve Latince 'associatio' (birlikte joining, birleştirmek; ad- 'e doğru' + socius 'arkadaş, yoldaş') kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Geri yönlü çağrışım (backward association) ile karıştırılır; geri yönlü çağrışımda sonraki öğe önceki öğeyi tetiklerken, ileri yönlü çağrışımda kronolojik sıra takip edilir.