İlginçlik
İnterestingness
Tanım
Psikolojik estetikte, bir sanat eserinin veya uyarıcının saf haz üretmekten ziyade bilişsel merak ve ilgi uyandırma kapasitesi.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir sanat galerisinde izleyicinin hemen estetik bir doyum (hoşnutluk) almadığı, aksine zihnini kurcalayan, soru işaretleri bırakan ve üzerine düşündüren avangart bir enstalasyon karşısında hissettiği zihinsel uyarılma hali.
Derin Analiz
Deneysel estetik ve bilişsel psikoloji kesişiminde yer alan bu kavram, Berlyne'ın optimal uyarılma teorisiyle doğrudan ilişkilidir. Bireyler sanat veya karmaşık uyarıcılarla karşılaştıklarında, işleme akıcılığı (processing fluency) ile yenilik arasındaki denge devreye girer. Basit estetik haz çoğunlukla simetri, açıklık ve düşük belirsizlikten beslenirken, ilginçlik; yüksek karmaşıklık, belirsizlik, kavramsallık ve çözülmemiş örüntüler barındıran uyarıcılar tarafından tetiklenir. Beynin varsayılan durum ağı (default mode network) ve ödül devreleri, belirsizliği giderme çabasıyla bu uyarıcılara karşı aktif bir bilişsel katılım sergiler.
Etimoloji
Karıştırmayın
Estetik Haz (Aesthetic Pleasure); haz anlık bir rahatlama ve olumlu duygulanım sağlarken, ilginçlik bilişsel çaba ve keşif motivasyonu gerektirir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Çelişki
Cognitive Dissonance
Bilişsel sistemdeki iki veya daha fazla inanç, tutum veya davranış arasında tutarsızlık olduğunda ortaya çıkan ve bireyde güçlü bir motivasyonel gerilim yaratan hoş olmayan psikolojik durum.
İncele
Estetik Tercih
Aesthetic Preference
Belirli bir uyarıcının, güzellik veya zevk temelli gerekçelerle diğerlerine kıyasla daha fazla beğenilmesi ve seçilmesi durumu.
İncele