İmkânsız Figür
İmpossible Figure
Tanım
Farklı bileşenlerinin birbiriyle çelişen ve karşılıklı olarak dışlayıcı görsel yorumlar ürettiği iki boyutlu çizim veya biçim.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir mimar veya tasarımcının Penrose Üçgeni veya Escher'in 'Şelale' gravürüne baktığında, nesnenin çizgilerinin yerel olarak tutarlı olduğunu görmesi ancak bütünsel olarak suyun kendi kendine yukarı akmasını sağlayan fiziksel bir döngü barındırdığını fark etmesi; bu da görsel sistemin mekansal çıkarımlarının sınırlarını açıkça ortaya koyar.
Derin Analiz
İmkânsız figürler, görsel sistemin üç boyutlu dünya varsayımlarını istismar eden optik illüzyonlardır. Retinaya düşen iki boyutlu projeksiyon, beyin tarafından üç boyutlu bir nesne olarak yorumlanmaya zorlanır; ancak nesnenin yerel özellikleri (kenarların birleşim açıları, derinlik ipuçları) küresel düzeyde mantıksal bir bütünlük oluşturmaz. Gestalt psikolojisindeki 'iyi Gestalt' ve 'kapanış' ilkeleri, zihni bu tutarsız geometrileri anlamlandırmaya iterken, üst düzey bilişsel süreçler (parietal ve oksipital korteks etkileşimi) nesnenin fiziksel olarak var olamayacağını saptar. Bu durum, algısal işlemleme ile bilişsel muhakeme arasında geçici bir nöral çatışma yaratır.
Etimoloji
Latince 'im-' [olumsuzluk öneki] + 'possibilis' [mümkün olan] ve İngilizce 'figure' [şekil, biçim] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Optik İllüzyon (Genel bir üst kategoridir; tüm optik illüzyonlar mantıksal olarak imkânsız yapılar içermez, bazıları sadece boyut veya parlaklık yanılsamasıdır.) ve Pareidolia (Belirsiz uyarıcılarda anlamlı biçimler görme eğilimidir; imkânsız figürlerde ise uyarıcı son derece nettir ancak mantıksal olarak tutarsızdır.)