Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

İmpingement

İmpingement

Tanım

Donald Winnicott'ın nesne ilişkileri teorisinde, annelik çevresinden gelen ve bebeğin içsel bütünlüğünü ya da akışını sekteye uğratan rahatsız edici müdahale veya çarpmalar.

Örnek Vaka / Uygulama

Annesinin sürekli kendi kaygılarıyla ve öngörülemez müdahaleleriyle bebeğin doğal ritmini (örneğin uykudan uyanma veya beslenme saatlerini) böldüğü bir senaryoda, bebek kendi içsel dürtülerini keşfetmek yerine annenin beklentilerine reaktif bir uyum geliştirir ve sahte benlik zırhı kuşanır.

Derin Analiz

Winnicottyen psikanalitik çerçevede impingement (çarpma/müdahale), bebek ile primer bakım veren (genellikle anne) arasındaki yeterince iyi çevrenin (good-enough environment) sürekliliğinin kesintiye uğramasını ifade eder. Bebek, başlangıçta omnipotent (tümgüçlü) bir illüzyon içinde yaşar ve çevre bu yanılsamayı desteklediği ölçüde 'gerçek benlik' (true self) temelleri atılır. Ancak sürekli, zamansız veya aşırı çevresel impingement'lar (müdahaleler), bebeğin kendi spontane dürtüleriyle var olmasını engeller. Bebek, bu dışsal rahatsızlıklara karşı reaktif bir uyum geliştirmek zorunda kalır; bu da çevrenin beklentilerine göre şekillenen 'sahte benlik' (false self) yapılanmasını tetikler. Bilişsel ve algısal boyutta ise terim, herhangi bir duyusal reseptörün fiziksel bir uyaranla doğrudan temasını veya çarpışmasını niteler.

Etimoloji

Latince 'impingere' (çarpmak, vurmak, bastırmak; 'in-' [içine/üzerine] + 'pangere' [sabitlemek, tutturmak]) fiilinden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Travma (genellikle ani ve katastrofik olayları kapsarken, impingement daha çok erken dönem anne-bebek uyumundaki kronik mikrotravmatik kesintilerdir) ve Savunma Mekanizmaları (savunmalar ego içi çatışmalara karşı gelişirken, impingement çevresel bir ihlaldir).