İndirgeme İlkesi
Discounting Principle
Tanım
Harold Kelley'nin yükleme teorisinin bir parçası olarak, bir davranışın ortaya çıkmasında birden fazla olası neden bulunduğunda, belirli bir nedene atfedilen güvenin veya değerin miktarının düşürülmesi eğilimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Bir çalışanın patronuna sürekli aşırı övgüler düzdüğünü gözlemleyen bir meslektaş, bu durumun ilk başta çalışanın samimi hayranlığından (içsel neden) kaynaklandığını düşünebilir. Ancak, aynı çalışanın o sırada terfi beklediğini (durumsal neden) öğrendiğinde, çalışanın samimiyetine olan inancını indirger ve övgüleri çıkarcı bir motivasyona bağlar.
Derin Analiz
Sosyal psikoloji ve bilişsel atfetme süreçlerinde, bireylerin çevrelerindeki olayları ve davranışları anlamlandırma çabasını inceler. İndirgeme ilkesi, bir sonucun meydana gelmesi için alternatif açıklamalar mevcut olduğunda, ilk akla gelen veya en baskın nedensel faktörün rolünün zihinsel olarak 'indirgendiğini' (azaltıldığını) öne sürer. Örneğin, bir iş görüşmesinde son derece kibar davranan bir adayın bu tutumunun, kişinin kendi kişilik özelliklerinden mi yoksa profesyonel bir zorunluluktan mı (durumsal baskı) kaynaklandığını ayırt ederken bu bilişsel süzgeç devreye girer. Eğer durumsal bir açıklama güçlüyse, içsel bir özellik (örneğin doğuştan kibarlık) atfı zayıflar.
Etimoloji
İngilizce 'discount' (indirim yapmak, değerini düşürmek) kökünden ve Latince 'dis-' (uzaklaştırma, aşağı yönlü) ile 'computare' (hesaplamak) sözcüklerinin evrilmesiyle bilişsel psikoloji literatürüne kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Augmenting principle (Artırma ilkesi) ile karıştırılır; artırma ilkesinde, davranışı engellemeye veya zorlaştırmaya çalışan caydırıcı unsurlara rağmen davranış gerçekleşirse, içsel nedenin rolü büyütülürken, indirgeme ilkesinde alternatif nedenler mevcut olduğunda pay azaltılır.