JAS
JAS
Tanım
Tip A kişilik paternini, özellikle rekabetçi dürtü, sabırsızlık, zaman aciliyeti ve düşmanca saldırganlık bileşenlerini ölçmek için tasarlanmış standartlaştırılmış bir öz-bildirim anketi.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek tempolu bir finans kurumunda çalışan kırk beş yaşındaki bir borsa trader'ı, sürekli zamanla yarışma hissi, toplantılarda başkalarının sözünü kesme eğilimi, hafif düzeyde kronik irritabilite ve tatillerde bile çalışmaya devam etme dürtüsüyle klinik değerlendirmeye gelir. Uzman, hastanın koroner risk faktörlerini haritalandırmak için JAS uygular; elde edilen yüksek 'Tip A' skoru, bireyin sempatik sinir sistemi aşırı uyarılması ile iş stresi arasındaki mekanistik bağı açıklar.
Derin Analiz
Jenkins Aktivite Anketi (JAS), kardiyovasküler hastalıklar, özellikle koroner kalp hastalığı etiyolojisinde kritik bir rol oynayan Meyer Friedman ve Ray Rosenman'ın Tip A Davranış Paterni teorisini ampirik olarak değerlendirmek üzere geliştirilmiştir. Geleneksel klinik mülakatların zaman alıcı ve sübjektif doğasına bir alternatif olarak, bireylerin kendi davranış kalıplarını, stresle başa çıkma stratejilerini ve zamansal baskı algılarını sayısal olarak puanlamaya olanak tanır. Psikometri literatüründe, özellikle 'hız ve sabırsızlık', 'işe bağlılık' ve 'rekabetçi düşmanlık' alt boyutlarıyla, kişilik özellikleri ile fizyolojik patolojiler arasındaki köprüyü kuran erken dönem envanterlerdendir.
Etimoloji
C. David Jenkins, Stephen J. Zyzanski ve Ray H. Rosenman tarafından 1965 yılında geliştirilen ölçeğin akronimidir (Jenkins + Activity + Survey).
Karıştırmayın
Genel kişilik envanterleri (örn. MMPI veya NEO-PI-R) ile karıştırılabilir; ancak JAS genel kişilik özelliklerini değil, spesifik olarak kardiyovasküler risk taşıyan davranışsal reaksiyon kalıplarını (Tip A) hedefler.