Koroner Kalp Hastalığı
CHD
Tanım
Koroner arterlerin aterosklerotik plaklar nedeniyle daralması veya tıkanması sonucu miyokardiyumun yeterince kan ve oksijen alamamasıyla karakterize klinik tablo.
Örnek Vaka / Uygulama
48 yaşında, yüksek düzeyde iş stresi yaşayan ve süreğen zaman baskısı altında çalışan bir yöneticinin, fiziksel efor sarf ettiği sırada göğsünde hissettiği baskı ve sol koluna yayılan ağrı şikayetiyle kardiyoloji kliniğine başvurması sonucunda yapılan anjiyografide koroner arterlerinde yüzde 80'e varan darlık saptanması.
Derin Analiz
Koroner Kalp Hastalığı (CHD), psikofizyoloji ve davranış tıp alanlarında özellikle Tip A kişilik özellikleri, kronik stres, kortizol regülasyon bozuklukları ve sempatik sinir sistemi hiperaktivitesi bağlamında incelenir. Ateroskleroz süreci sadece endotel disfonksiyonu ve lipid birikimiyle değil, aynı zamanda psiko-sosyal stresörlerin tetiklediği sistemik inflamatuar yanıtlarla (sitokin salınımı) doğrudan ilişkilidir. Klinik pratikte angina pektoris, miyokard enfarktüsü veya ani kardiyak ölüm ile sonuçlanabilen bu patoloji, psikiyatrik komorbidite olarak sıklıkla majör depresif bozukluk ve anksiyete ile beraber görülür; bu durum hastalık prognozunu ve mortalite oranlarını doğrudan olumsuz etkiler.
Etimoloji
İngilizce 'Coronary Heart Disease' ifadesinin kısaltmasıdır. 'Coronary' Latince 'corona' (taç, çelenk) sözcüğünden türetilmiş olup kalbi besleyen damarların kalbin üzerindeki taç şeklindeki dizilimini ifade eder; 'heart' Germen kökenli kalp, 'disease' ise Eski Fransızca 'desaise' (rahatsızlık, huzursuzluk) köklerine dayanır.
Karıştırmayın
Konjenital Kalp Hastalığı (Congenital Heart Disease) ile karıştırılabilir; ancak CHD kısaltması erişkin psikofizyolojisinde koroner arter patolojilerini ifade ederken, diğeri kalbin yapısal doğumsal anomalilerini kapsar.