Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Jeneralize Nöbet

Generalized Seizure

Tanım

Anormal elektriksel aktivitenin belirli bir odakta sınırlı kalmayıp, talamokortikal devreler aracılığıyla tüm beyin hemisferlerini aynı anda etkilediği epileptik nöbet türüdür.

Örnek Vaka / Uygulama

Kırk yaşındaki bir hasta, aniden bilincini kaybederek yere yığılır; önce tüm vücudunda kasların kasıldığı tonik evre, ardından ritmik sarsıntıların görüldüğü klonik evre gözlenir. Bu klinik tablo jeneralize tonik-klonik nöbetin tipik bir tezahürüdür.

Derin Analiz

Jeneralize nöbetler, subkortikal yapılar ile korteks arasındaki aşırı senkronize ve ritmik elektriksel deşarjların bir sonucu olarak ortaya çıkar. Patofizyolojik temelde, inhibitör nörotransmiter (GABA) sistemlerindeki işlev bozuklukları ve buna eşlik eden glutamaterjik aşırı uyarılabilirlik yatar. Klinik olarak absans (dalma) ve tonik-klonik (büyük nöbet) gibi çeşitli alt tiplere ayrılır. EEG bulgularında, her iki hemisferden aynı anda kaydedilen jeneralize ve simetrik deşarjlar (örneğin 3 Hz absans nöbetlerinde spike-wave formasyonları) karakteristiktir. Tanı sürecinde nöbet semiolojisi, video-EEG monitorizasyonu ve nörogörüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir.

Etimoloji

Latince 'generalis' [genel, ortak] sözcüğünden türetilmiş olup, Eski İngilizce 'sēon' [yakalamak, zapt etmek] kökünden gelen 'seizure' kelimesiyle birleşerek tüm beyni saran nöbet aktivitesini tanımlar.

Karıştırmayın

Fokal (Parsiyel) Nöbet: Elektriksel aktivitenin beynin yalnızca belirli bir anatomik bölgesinde sınırlı kalmasıyla ayrışır; jeneralize nöbetler ise başlangıçtan itibaren tüm beyni kapsar veya fokal başlayıp ikincil olarak jeneralize olabilir.