Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Jonah Kompleksi

Jonah Complex

Tanım

Bireyin potansiyelini tam olarak gerçekleştirmekten, yani kendini gerçekleştirmeden, yeni zorluklarla yüzleşme korkusu nedeniyle kaçınması.

Örnek Vaka / Uygulama

Kariyerinde uluslararası düzeyde çığır açacak bir projeyi yönetme teklifi alan parlak bir araştırmacının, 'Ben bu yükü kaldıramam, başarısız olurum ya da bu kadar göz önünde olmaya hazır değilim' diyerek projeyi reddetmesi ve alt düzey rutin görevlere geri dönmesi.

Derin Analiz

Hümanist psikolojinin öncülerinden Abraham Maslow tarafından kavramsallaştırılan bu durum, bireyin kendi büyüklüğünden, yeteneklerinin zirvesine ulaşmaktan ve nihai başarının getireceği sorumluluktan duyduğu bilinçdışı korkuyu ifade eder. Maslow, insanların sadece zayıflıklarından ve kötülüklerinden değil, aynı zamanda en yüksek potansiyellerinden, en büyük anlarından ve parlaklıklarından da korktuğunu öne sürmüştür. Klinik açıdan bu durum, nevrotik savunma mekanizmalarının bir tezahürü olarak ortaya çıkar; birey, başarı ve sorumluluk yükünü taşımaktansa vasatlık güvenliğini tercih eder.

Etimoloji

İncil ve Tevrat'ta Tanrı'nın görevinden kaçmak için Ninive yerine Tarsis'e doğru gemiyle kaçan ve fırtınada denize atılıp büyük bir balık tarafından yutulan İbrani peygamber Yunus'un (Jonah) adından türetilmiştir.

Karıştırmayın

İmparator sendromu (imposter syndrome) ile sıklıkla karıştırılır; ancak imposter sendromunda kişi sahtekar olduğu korkusunu yaşarken, Jonah kompleksinde kişi kendi gerçek büyüklüğünden ve potansiyelinin etki alanından korkar.