Kalıcı Karmaşık Yas Bozukluğu
Persistent Complex Bereavement Disorder
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki bir danışan, eşinin ani kaybından üzerinden 18 ay geçmesine rağmen her akşam eşinin kıyafetlerini ütülemekte, yatak odasına kimsenin girmesine izin vermemekte ve 'onunla birlikte ölmek istediğini' ifade ederek günlük mesleki ve sosyal işlevlerini tamamen yerine getiremez hale gelmektedir.
Derin Analiz
Kalıcı karmaşık yas bozukluğu, DSM-5'in üçüncü bölümünde ek çalışmalar için önerilen bir tanı olarak yer almış, DSM-5-TR ile birlikte 'uzatılmış yas bozukluğu' (prolonged grief disorder) adını almıştır. Bu durum, normatif yas süreçlerinden farklı olarak, kaybın ardından geçen sürenin doğasına rağmen akut yas belirtilerinin kronikleşmesi ve bireyin kimlik algısının sekteye uğramasıyla kendini gösterir. Nörobiyolojik düzeyde, bağlanma sistemlerinin kronik hiperaktivasyonu ve ventral striatal devrelerde ödül/beklenti mekanizmalarının işlevselliğindeki bozulmalarla ilişkilendirilir. Birey, kaybın yarattığı boşluğu kabullenmek yerine, ölen kişiyle ilgili anılara ve simgesel bağlara bilişsel olarak saplanıp kalır.
Etimoloji
İngilizce 'persistent' (Latince 'per-sistere'; sürekli kalmak, direnmek), 'complex' (Latince 'complectere'; karmaşık, örülü) ve 'bereavement' (Germen kökenli 'bereafian'; soyulmak, yoksun bırakılmak, sevilen birinin kaybı) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Major Depresif Bozukluk (bu bozuklukta mutsuzluk genel ve her şeye yaygındır, kalıcı karmaşık yas bozukluğunda ise acı doğrudan ölen kişiye ve kayıp temasına odaklıdır) ve Normal/Normatif Yas (normal yasta zamanla keskin acı hafifler ve işlevsellik geri kazanılır).
Keşfetmeye Devam Edin
Komplike Yas
Komplike Yas
Abnormal Grief / Complicated Grief
🔹 1. (abnormal grief): Kayıp sonrasında ortaya çıkan, normal yas süreçlerinin zamansal ve işlevsel sınırlarını aşarak sü kronik, yıkıcı ve işlevselliği felç eden bir ruhsal durumdur. 🔹 2. (complicated grief): Önemli bir kayıp sonrasında normal beklentilerden ve kültürel normlardan büyük ölçüde sapan, zamanla hafiflemeyen ve işlevselliği kalıcı olarak bozan şiddetli yas tepkisidir.
İncele
Bağlanma Kuramı
Bağlanma Kuramı
Attachment Theory
Bebekler ile birincil bakım verenleri arasında evrimsel temelli yakınlık arayışı ve duygusal bağ kurma süreçlerini inceleyen, bireyin yaşam boyu duygu düzenleme kapasitesini şekillendiren kapsamlı gelişimsel kuram.
İncele