Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kapalı Ekonomi

Closed Economy

Tanım

Edimsel koşullama deneylerinde, tüm pekiştireçlerin yalnızca deneysel ortam içinde elde edildiği ve dışarıdan hiçbir ek pekiştirmenin sağlanmadığı deneysel tasarım.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir güvercinin operant kutusunda gıda pekiştirecine ulaşabildiği tek yerin deney oturumları olduğu, kafese geri döndüğünde ek yem almadığı bir davranışsal araştırma tasarımı.

Derin Analiz

Deneysel psikoloji ve davranış analizinde 'kapalı ekonomi' (closed economy), organizmanın motivasyonel düzeyini ve pekiştireç değerini kontrol etmek amacıyla kullanılan metodolojik bir çerçevedir. Bu sistemde, örneğin gıda veya su gibi birincil pekiştireçlere erişim yalnızca deney odasındaki araçsal tepkilere (lever-pressing vb.) bağlıdır; oturumlar arası veya laboratuvar dışı ek besin takviyesi yapılmaz. Bu durum, günlük ekolojik geçerliliği artırarak hayvanın doğal foraging (besin arama) maliyetlerini ve talep esnekliğini (demand elasticity) laboratuvar koşullarında simüle etmeye olanak tanır. Açık ekonominin (open economy) aksine, kapalı ekonomide organizmanın tüketim miktarı doğrudan deneysel görevle sınırlıdır ve bu da davranışsal ekonomik modellerin test edilmesinde kritik bir parametre oluşturur.

Etimoloji

İngilizce 'closed' (Latince 'claudere' [kapatmak] kökünden) ve 'economy' (Yunanca 'oikonomia' [ev yönetimi, idare] sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.)

Karıştırmayın

Açık ekonomi (open economy) - Açık ekonomide pekiştireçler hem deney içinde hem de deney dışında (örn. ev kafesinde) sağlanır; kapalı ekonomide ise dışarıdan besleme veya pekiştireç takviyesi kesinlikle yoktur.