Kapasite Modeli
Capacity Model
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Karmaşık bir kavşakta araç kullanan bir sürücünün, aynı anda yüksek sesle müzik dinlemesi ve yolcuyla derin bir felsefi tartışmaya girmesi. Görevlerin toplam bilişsel yükü, merkezi kapasite sınırını aştığı için sürücünün fren tepki süresi uzar veya trafik işaretlerini fark etme becerisi zayıflar.
Derin Analiz
Bilişsel psikoloji ve insan faktörleri mühendisliğinde, özellikle Daniel Kahneman'ın öncülük ettiği bu yaklaşım, dikkatin niceliksel bir enerji rezervi gibi çalıştığını öne sürer. Bilişsel görevlerin gerektirdiği zihinsel çaba (mental effort), mevcut kapasiteyi aştığında performans düşer veya işlem hataları kaçınılmaz hale gelir. Merkezi işlem birimi teorilerine dayanır; uyarılma düzeyi (arousal) ve bireyin motivasyonel öncelikleri bu sınırlı kaynağın farklı görevler arasında nasıl dağıtılacağını belirleyen dinamik regülatörlerdir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Seçici Dikkat (Selective Attention) modelleri ile sıklıkla karıştırılır. Seçici dikkat, uyarıcıların bilgi akışındaki hangi aşamada filtrelendiğiyle (erken/geç filtreleme) ilgilenirken, kapasite modeli filtrenin konumundan ziyade beynin toplam enerji miktarının ve işlem gücünün sınırlarıyla ilgilenir.
Keşfetmeye Devam Edin
Bilişsel Yük
Bilişsel Yük
Cognitive Load
Belirli bir görevin yerine getirilmesi sırasında çalışma belleğinin maruz kaldığı zihinsel kaynak talebinin göreceli miktarı.
İncele
Seçici Dikkat
Seçici Dikkat
Selective Attention
Çevredeki zengin ve rekabetçi uyarıcı dizgesi arasından hedefe yönelik olanların filtrelenerek öne çıkarılması, iradesiz veya çevresel uyarıcıların ise bastırılması yetisidir.
İncele