Kastı Olan Etken
İntentional Agent
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
10 aylık bir bebeğin, annesinin uzandığı oyuncağa değil de ellerinin baktığı yöne odaklanması veya kapıyı açmaya çalışan bir yetişkinin engelle karşılaştığında amacını kavrayıp ona yardım etmeye çalışması, bebeğin çevresini sadece fiziksel nesneler olarak değil, 'kastı olan etkenler' olarak algıladığının somut bir göstergesidir.
Derin Analiz
Bilişsel bilim ve gelişim psikolojisi literatüründe kastı olan etken kavramı, zihin kuramı (theory of mind) gelişiminin temel taşını oluşturur. Bebeklerin yaklaşık 9 aylıkken cansız nesneler ile insan veya canlı etkenleri birbirinden ayırt etmeye başlaması, sosyal bilişin evrimsel kökenlerini açıklar. Bu süreçte birey; diğer varlıkların göz temasını, dikkat yönelimini ve hedefe yönelik hareketlerini yorumlayarak onların içsel zihinsel durumlarını (istek, inanç) modelleme kapasitesi kazanır. Nörobiyolojik düzeyde, bu ayırt etme becerisi üst temporal sulkus (STS) ve ayna nöron sistemi gibi sosyal biliş ağlarının erken dönem aktivasyonuyla ilişkilidir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Cansız nesneler (inanimate objects) ve mekanik hareketler; kastı olan etkenlerden farklı olarak içsel motivasyona, inanca veya iradi hedeflere sahip değildir ve teleolojik bir yorum gerektirmezler.
Keşfetmeye Devam Edin
Zihin Kuramı
Zihin Kuramı
Theory Of Mind
Bireyin, kendisinden bağımsız bir zihne sahip olduğunu; başkalarının niyet, arzu, inanç ve duygularının kendi içsel dünyasından farklı olabileceğini kavrama ve bu doğrultuda davranışlarına anlam verme bilişsel kapasitesidir.
İncele
Sosyal Biliş
Sosyal Biliş
Social Cognition
Bireylerin sosyal dünyadaki diğer insanları, kendilerini ve aralarındaki etkileşimleri algılama, yorumlama, kategorize etme ve bu süreçleri davranışlarına rehberlik edecek şekilde işleme koyma becerilerinin tamamıdır.
İncele
İstemli Davranış
İstemli Davranış
Voluntary Behavior
Refleksif tepkilerden farklı olarak, bireyin niyetine dayalı ve bilinçli bir yönelimle gerçekleştirilen kas hareketleri ve eylemlerdir.
İncele