Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kavramsal Bozukluk

Conceptual Disorder

Tanım

Düşünce sürecinde ortaya çıkan, genelleştirilmiş kavramlardan soyut fikirler üretme ve bunları organize etme yetisinin bozulması durumu.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik görüşme sırasında hastaya atasözlerinin anlamı sorulduğunda ('Sakla samanı, gelir zamanı'), hasta bu mecazi ifadeyi soyut düzeyde işleyemez ve yalnızca 'Samanı ahırda saklarlar, inekler yer' şeklinde tamamen somut ve bağlamsal düzeyde kalır.

Derin Analiz

Kavramsal bozukluk, bilişsel süreçlerin özellikle yürütücü işlevler, mantıksal soyutlama ve semantik kategorizasyon basamaklarında meydana gelen yapısal bir çözülmeye işaret eder. Birey, somut verileri anlamlandırmakta ve bu verileri üst düzey kavramsal çerçevelere oturtmakta güçlük çeker. Nörobiyolojik düzlemde, prefrontal korteks ile temporoparietal bağlantı bölgeleri arasındaki sinaptik entegrasyon kusurlarıyla ilişkilendirilir; ancak bu durum dogmatik bir lokalizasyondan ziyade, dağıtık sinyal ağlarındaki senkronizasyon kaybının bir yansımasıdır.

Etimoloji

Latince 'concipere' (zihinde tasarlamak, fikir üretmek) kökünden türetilen 'conceptual' sıfatı ile Yunanca 'dis-' (olumsuzluk, bozukluk) ve 'ordo' (düzen) kelimelerinin birleşiminden türeyen 'disorder' kelimesinin birleşiminden meydana gelmiştir.

Karıştırmayın

Somut düşünme ile sıklıkla karıştırılır; ancak somut düşünme bir özellik veya gelişimsel basamakken, kavramsal bozukluk daha üst düzey bilişsel formülasyon yetisinin patolojik kaybını ifade eder.