Kavşak Arama
Conjunction Search
Tanım
Hedef nesnenin iki veya daha fazla ayırt edici özelliğe (örneğin hem renk hem şekil) sahip olduğu ve bu özelliklerin kombinasyonunun arandığı görsel arama görevidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir katılımcıya, içinde çok sayıda mavi daire ve kırmızı kare bulunan bir ekranda 'kırmızı daireyi' bulması söylenir. Kırmızı renk veya daire şekli tek başına pop-out yaratmaz; katılımcı her bir nesneyi sırayla inceleyerek renk ve şekil özelliklerini zihinsel olarak 'bağlamak' (bind) zorundadır.
Derin Analiz
Anne Treisman'ın Özellik-Entegrasyon Teorisi (Feature-Integration Theory) çerçevesinde incelenen kavşak arama, basit özellik aramalarından (feature search) kökten ayrılır. Basit aramada hedef tek bir özellikte (örneğin sadece kırmızı renk) farklılaşarak 'pencere dışı' (pop-out) etkisi yaratır ve paralel işleme tabi tutulur. Buna karşın kavşak aramada, özelliklerin birleştirilmesi (conjunction) gerektiğinden, beyin dikkat odaklarını ardışık (serial) bir şekilde nesneden nesneye gezdirmek zorundadır. Bu süreç, çalışma belleği yükünü ve görsel korteksteki dikkatsel eforu doğrudan artırır; arama süresi, ekrandaki çeldirici (distractor) sayısıyla doğrusal olarak yükselir.
Etimoloji
Latince 'coniunctio' (birleşme, bağlama) sözcüğünden türetilmiştir; bilişsel psikolojide iki ya da daha fazla uyarıcı özelliğin bir arada taranmasını ifade eder.
Karıştırmayın
Özellik arama (feature search) ile karıştırılır; özellik aramada hedef tek bir ayırt edici özellikle anında fark edilirken, kavşak aramada birden fazla özelliğin kombinasyonu gerekir ve bu nedenle seri işlem gerektirir.