Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaygılı-kaçınmacı Bağlanma

Anxious–avoidant Attachment

Tanım

Bireyin yakın ilişkilerde bulunmaktan rahatsızlık duyduğu ve samimiyetten kaçınma eğilimi gösterdiği güvensiz bağlanma biçimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Yetişkin ilişkilerinde partneri kendisine duygusal olarak yakınlaşmaya başladığında sürekli kusur bulup uzaklaşan ve 'kimseye ihtiyacım yok' diyerek ilişkileri sabote eden bir bireyin sergilediği tutum.

Derin Analiz

Gelişimsel psikoloji ve bağlanma teorisi bağlamında bu örüntü, bebeklik döneminde Yabancı Durum Testi (Strange Situation) sırasında ebeveynin yakınlığına karşı kayıtsız kalma veya doğrudan kaçınma ile karakterizedir. Yetişkinlikte ise kişilerarası ilişkilerde aşırı bağımsızlık maskesi altında derin bir savunmacılık, duygusal yakınlıktan kaçış ve reddedilme korkusunu bastırma mekanizmalarıyla kendini gösterir. Otonunom sinir sisteminin sempatik aşırı uyarılmasını bastırmak için kaçınma stratejileri birincil savunma olarak kullanılır.

Etimoloji

İngilizce 'anxious' (Latince 'angere': boğmak, daraltmak, endişelendirmek) ve 'avoidant' (Latince 'evidare': boşaltmak, kaçınmak, sakınmak) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Kaygılı-kararsız (ambivalan) bağlanma ile karıştırılır; ambivalan bireyler yakınlık için aşırı talepkâr ve yapışkanken, kaçınmacı bireyler yakınlıktan tamamen fiziksel ve duygusal olarak uzaklaşır.