Kendine Yıkıcılık
Self-destructiveness
Tanım
Bireyin kendi çıkarlarına aykırı, fiziksel veya psikolojik zararla sonuçlanan, sıklıkla yineleyici ve tedaviye direngen eylemlerde bulunma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Kariyerinde önemli bir mülakata günler kala, gece sabaha kadar alkol alarak hazırlık yapmayı reddeden ve mülakata geç kalan bir danışanın, hem bilinçaltındaki başarısızlık korkusunu tetiklemesi hem de cezalandırılma ihtiyacını tatmin etmesi tipik bir kendine yıkıcılık örneğidir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında kendine yıkıcılık, bilinçli bir ölüm arzusundan ziyade, tolere edilemeyen duygusal acılarla baş etme (duygu düzenleme) stratejisi olarak ortaya çıkar. Birey, yıkıcı eylemlerin (örneğin riskli davranışlar, öz-sabotaj, madde kötüye kullanımı veya kronik ihmal) potansiyel zararlarının farkında olmayabilir ya da içsel bir cezalandırma mekanizmasıyla bu zararı bilinçdışı düzeyde arzulayabilir. Nörobiyolojik açıdan, bu örüntü sıklıkla prefrontal korteksin dürtü kontrol mekanizmaları üzerindeki regülasyon zafiyeti ve mezolimbik ödül devresindeki işlev bozukluklarıyla ilişkilendirilir. Davranışlar zamanla otomatistleşerek pekişir ve bilişsel esneklikte azalmaya yol açar.
Etimoloji
İngilizce 'self' (kendi) zamiri ile Latincede 'destruere' (yıkmak, tahrip etmek) fiilinden türetilen 'destructive' sıfatının birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Özkıyım (Suisid) ile sıklıkla karıştırılır; her ne kadar kendine yıkıcılık öz kıyıma zemin hazırlayabilse de, her yıkıcı eylem doğrudan ölüm niyeti taşımaz, sıklıkla yaşamı sürdürme ama işlevselliği bozma amacı güder.
Keşfetmeye Devam Edin
Dürtü Kontrol Bozukluğu
Dürtü Kontrol Bozukluğu
İmpulse-control Disorder
Kendine veya başkalarına zarar verebilecek eylemlerde bulunma yönündeki dürtülere, isteklere veya baştan çıkarıcı cazibelere direnememe durumuyla karakterize edilen psikiyatrik bozukluklar sınıfı.
İncele