Kestirim
Estimation
Tanım
Örneklem verilerinden hareketle, belirli bir hata payı ve güven aralığı dahilinde evren parametresine yaklaşma sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Yeni geliştirilen bir depresyon ölçeğinin popülasyon genelindeki ortalama puanını bulmak isteyen bir araştırmacı, 500 kişilik rastgele bir örneklem seçer. Örneklemden elde ettiği ortalama puanı nokta kestirimi olarak belirler ve %95 güven aralığı hesaplayarak gerçek evren parametresinin bu aralıkta yer aldığını hata payıyla birlikte raporlar.
Derin Analiz
İstatistiksel çıkarımın temel taşlarından biri olan kestirim, evrenin tamamına doğrudan erişilemeyen durumlarda örneklem istatistikleri üzerinden bilinmeyeni tahmin etme operasyonudur. Nokta kestirimi (point estimation) ve aralık kestirimi (interval estimation) olmak üzere iki ana eksende incelenir. Nokta kestirimi, evren parametresini tek bir sayısal değerle (örneğin örneklem ortalaması) temsil ederken; aralık kestirimi, bu değerin etrafında bir güven aralığı (confidence interval) örerek örnekleme hatasını ve belirsizliği hesaba katar. Psikometri ve klinik araştırmalarda, test normlarının oluşturulmasından etki büyüklüklerinin hesaplanmasına kadar her aşamada veri analitik güvenilirliğin teminatıdır.
Etimoloji
Latince 'aestimatio' (değer biçme, kıymet takdiri) kelimesinden türetilmiş olup, 'aestimare' (değerlendirmek, hesap etmek) fiiline dayanır.
Karıştırmayın
Tahmin (prediction) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; tahmin gelecekteki gözlenmemiş durumları öngörmeyi amaçlarken, kestirim mevcut evren parametrelerinin halihazırdaki durumunu örneklem verisiyle hesaplar.